Bí mật thành công của ngành nuôi trồng thủy sản ở Trung Quốc là gì?

Tuy nhiên, không phải quốc gia nào cũng đạt được thành tựu ấn tượng như Trung Quốc trong lĩnh vực này. Với việc chiếm hơn 60% sản lượng thủy sản toàn cầu, Trung Quốc đã xây dựng một mô hình phát triển đáng ngưỡng mộ mà nhiều nước khác đang cố gắng học hỏi và áp dụng. 

Vậy điều gì đã làm nên thành công của Trung Quốc trong ngành nuôi trồng thủy sản? Những yếu tố nào đã tạo ra sức cạnh tranh mạnh mẽ giúp Trung Quốc trở thành “cường quốc” trong ngành này? 

Bài viết dưới đây sẽ giải đáp những câu hỏi này, giúp bạn hiểu rõ hơn về những bí mật đằng sau sự phát triển vượt bậc của ngành nuôi trồng thủy sản tại Trung Quốc.

Mô hình khái niệm về cơ chế cạnh tranh nuôi trồng thủy sản. Nguồn: Cao et al

Xây dựng mô hình cạnh tranh trong nuôi trồng thủy sản của Trung Quốc

Mô hình kim cương của Porter

Cạnh tranh trong ngành nuôi trồng thủy sản không chỉ đơn thuần là sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp mà còn bao gồm sự đối đầu về nguồn tài nguyên, công nghệ, và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường. 

Một công cụ quan trọng để phân tích cạnh tranh là mô hình kim cương của Porter, giúp hiểu rõ cách thức các yếu tố như tài nguyên, nhu cầu, các ngành công nghiệp hỗ trợ, và chiến lược kinh doanh tương tác với nhau. 

Mô hình này được mở rộng và điều chỉnh để phù hợp với những đặc thù riêng của ngành nuôi trồng thủy sản, đặc biệt khi áp dụng vào bối cảnh của Trung Quốc, nơi mà sự cạnh tranh diễn ra với mức độ cao giữa các doanh nghiệp và cả giữa các tỉnh thành trong nước.

Mô hình kim cương mở rộng và sự áp dụng trong ngành thủy sản Trung Quốc

Dựa trên các mô hình đã được thiết lập như Kim cương của Porter và mô hình Groundings-Enterprises-Markets (GEM), các nhà nghiên cứu đã phát triển một "mô hình kim cương mở rộng" phù hợp với các đặc điểm độc đáo của nuôi trồng thủy sản. 

Mô hình kim cương mở rộng, ngoài việc xem xét các yếu tố cơ bản như tài nguyên, thị trường, và công nghệ, còn bao gồm các yếu tố đặc thù như chính sách chính phủ, môi trường kinh doanh và các yếu tố văn hóa xã hội. 

Trong bối cảnh Trung Quốc, mô hình này đã được điều chỉnh để bao quát các yếu tố đặc trưng của quốc gia này như quy mô lớn của các tỉnh thành, sự khác biệt về điều kiện tự nhiên và chính sách địa phương. Việc áp dụng mô hình này đã giúp Trung Quốc hiểu rõ hơn về những lợi thế và thách thức của mình, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.

Trung Quốc: Bài học thành công trong ngành nuôi trồng thủy sản

Trung Quốc là một cường quốc nuôi trồng thủy sản toàn cầu, đóng góp hơn 60% sản lượng toàn cầu. Sự tăng trưởng nhanh chóng của nó từ tỷ lệ 74:26 giữa nuôi trồng thủy sản và sản xuất đánh bắt vào năm 2015 lên tỷ lệ 80:20 vào năm 2020 là minh chứng cho sự thống trị của nó. Để hiểu những động lực của thành công này, các nhà nghiên cứu đã áp dụng mô hình kim cương mở rộng vào ngành nuôi trồng thủy sản của Trung Quốc.

Bằng cách kiểm tra mối quan hệ phức tạp giữa các yếu tố như tài nguyên, công nghệ, cơ sở hạ tầng, điều kiện thị trường, chính sách của chính phủ và chiến lược kinh doanh, nghiên cứu nhằm khám phá ra những yếu tố chính đã thúc đẩy Trung Quốc lên hàng đầu trong ngành nuôi trồng thủy sản. Những phát hiện cung cấp những hiểu biết giá trị cho các quốc gia khác đang tìm cách lặp lại thành công của Trung Quốc và xây dựng các ngành nuôi trồng thủy sản bền vững.

Lý do cho sự thành công của nuôi trồng thủy sản tại Trung Quốc 

Nguồn tài nguyên phong phú

Trung Quốc có diện tích rộng lớn với nhiều sông ngòi và biển cả, cung cấp môi trường lý tưởng cho nuôi trồng thủy sản. Nguồn nước và đất đai dồi dào cùng nhân lực phong phú đã tạo nền tảng vững chắc cho ngành.Sự kết hợp giữa tài nguyên tự nhiên và khả năng ứng dụng công nghệ cao đã giúp Trung Quốc không chỉ dẫn đầu về sản lượng mà còn về chất lượng sản phẩm thủy sản. Ngoài ra, tài nguyên này giúp Trung Quốc duy trì sản xuất cao, giảm chi phí và tăng khả năng cạnh tranh quốc tế, đồng thời mở ra cơ hội phát triển và xuất khẩu sản phẩm chất lượng.

Trung Quốc có hệ thống sông ngòi và biển cả bao quanh, cung cấp môi trường lý tưởng cho các hoạt động nuôi trồng thủy sản. Ảnh: Andrea He

Môi trường khoa học và công nghệ

Chính phủ Trung Quốc đầu tư mạnh vào nghiên cứu và công nghệ trong nuôi trồng thủy sản. Hệ thống viện nghiên cứu và trung tâm công nghệ hiện đại giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất, nâng cao năng suất và chất lượng, đồng thời giảm tác động môi trường. Nhờ công nghệ tiên tiến, Trung Quốc đã phát triển các phương pháp nuôi mới như hệ thống tuần hoàn khép kín, giúp tăng sản lượng và phát triển bền vững.

Hiệu quả kinh tế

Hiệu quả kinh tế của ngành nuôi trồng thủy sản Trung Quốc được thể hiện rõ qua tỷ lệ lợi nhuận cao và sự tăng trưởng bền vững. Nhờ vào việc tận dụng tốt nguồn tài nguyên và áp dụng khoa học công nghệ hiện đại, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu ấn tượng về mặt kinh tế. Sự gia tăng về sản lượng, chất lượng và khả năng xuất khẩu của thủy sản đã góp phần quan trọng vào tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của quốc gia này. Hơn nữa, việc tối ưu hóa chi phí sản xuất và cải thiện hiệu quả kinh doanh đã giúp ngành thủy sản trở thành một trong những lĩnh vực có tỷ suất lợi nhuận cao nhất tại Trung Quốc.

Tiềm năng phát triển

Với tài nguyên phong phú và tiến bộ công nghệ, ngành thủy sản Trung Quốc có tiềm năng phát triển mạnh trong tương lai. Sự mở rộng sản xuất và đổi mới công nghệ giúp Trung Quốc duy trì vị thế dẫn đầu quốc tế. Chính sách hỗ trợ từ chính phủ và xu hướng tiêu dùng toàn cầu sẽ tiếp tục thúc đẩy ngành này, tạo ra nhiều việc làm và cải thiện chất lượng sống cho người dân, đồng thời tăng cường vị thế kinh tế của Trung Quốc trên thế giới.

Bài học từ Trung Quốc và khả năng áp dụng cho các quốc gia khác

Tối ưu hóa tài nguyên và đổi mới công nghệ

Các tài nguyên thiên nhiên sẵn có là nền tảng cho thành công của nuôi trồng thủy sản Trung Quốc. Điều này bao gồm các yếu tố như chất lượng nước, khả năng sẵn có của đất đai và sự phong phú của các loài thủy sản. 

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng chỉ dựa vào các nguồn lực này là không đủ để đảm bảo tăng trưởng bền vững. Điều quan trọng là mỗi quốc gia cần phải hiểu rõ điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của mình để điều chỉnh các bài học từ Trung Quốc một cách phù hợp.

Đổi mới công nghệ

Chìa khóa cho tương lai về lâu dài, khoa học và công nghệ nổi lên như những động lực thực sự của nuôi trồng thủy sản. Chuyển đổi những ý tưởng sáng tạo thành sản phẩm và quy trình hiệu quả là điều cần thiết để đạt được phát triển chất lượng cao. Nghiên cứu nhấn mạnh rằng đầu tư vào nghiên cứu và phát triển là rất quan trọng để đảm bảo tương lai của ngành công nghiệp.

Một ao nuôi cá dùng kỹ thuật số được nhìn thấy ở quận Nam Sa, Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông. Ảnh: chinadailyhk.com

Thách thức và hạn chế của nghiên cứu

Mặc dù mô hình thành công của Trung Quốc là một minh chứng rõ ràng cho sự hiệu quả của việc tối ưu hóa tài nguyên và công nghệ, nhưng vẫn còn nhiều thách thức khi áp dụng vào các quốc gia khác. Những khác biệt về điều kiện địa lý, văn hóa, chính sách và quy mô kinh tế là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng. Bên cạnh đó, việc phát triển ngành nuôi trồng thủy sản cũng cần đi đôi với việc bảo vệ môi trường và đảm bảo phát triển bền vững, điều mà Trung Quốc cũng đang phải đối mặt và tìm cách khắc phục.

Tương lai của ngành nuôi trồng thủy sản và sự phát triển bền vững

Thành công của Trung Quốc trong ngành nuôi trồng thủy sản là một minh chứng cho thấy, với sự đầu tư đúng đắn vào tài nguyên và công nghệ, các quốc gia có thể đạt được những thành tựu đáng kể trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, để đạt được sự phát triển bền vững, các quốc gia cần phải cân bằng giữa lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường, đồng thời học hỏi và điều chỉnh những bài học từ các mô hình thành công như của Trung Quốc để phù hợp với điều kiện cụ thể của mình. Tương lai của ngành nuôi trồng thủy sản không chỉ phụ thuộc vào việc tăng cường sản lượng mà còn vào khả năng quản lý bền vững và sáng tạo trong việc giải quyết các thách thức toàn cầu.