Cần bảo tồn loài cá có nguy cơ tuyệt chủng tại Phú Quốc

Cá ngựa đen có tên khoa học Hippocampus kuda là một trong 3 loài cá ngựa có tên trong danh sách các loài sinh vật quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng rất lớn (EN- Endangered) ở Việt Nam. Cần được phục hồi, bảo vệ và phát triển.

cá ngựa đen
Cá ngựa đen sống chủ yếu trong các rạn san hô và cửa sông cạn. Chúng sử dụng đuôi để neo mình vào nhánh san hô. Ảnh Undersea world

Đặc điểm nhận dạng cá ngựa đen

Cá ngựa đen khác biệt với các loài cá ngựa khác bao gồm các đặc điểm thân cá nhẫn, gai bên má đơn không móc, chùm gai đỉnh đầu thấp, thân phình to.

cá ngựa đen
Phân biệt giới tính cá ngựa đen dựa vào đặc điểm hình thái bên ngoài. Nguồn discover.hubpages.com

Cá ngựa đen thường có màu đen đặc trưng với các chấm nhỏ li ti. Ngoài ra, chúng có màu vàng, màu nâu đỏ nhạt, hoặc màu kem tùy thuộc vào môi trường sống và giới tính. Sự biến đổi màu sắc này giúp cá ngựa đen dễ dàng thích nghi với môi trường sống nhằm tránh kẻ thù hoặc để bắt mồi.
Cá ngựa đen là loài có giá trị và đứng trước nguy cơ tuyệt chủng nên hiện nay đối tượng này còn được nhận dạng thông qua DNA mã vạch. Ngoài ra, việc này còn rất có ý nghĩa kể từ tháng 05/2004 cá ngựa đen được thêm vào phụ lục II Công ước buôn bán Quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES). Điều này có nghĩa là việc buôn bán phải được kiểm soát trong để tránh việc sử dụng không tương thích với sự tồn tại của chúng.

Hiện trạng cá ngựa đen ở Phú Quốc

Cá ngựa đen là một trong 3 loài cá ngựa phổ biến ở Phú Quốc cùng với cá ngựa gai và cá ngựa chấm, loài cá đặc hữu có giá trị kinh tế cao. Khu vực khai thác cá ngựa đen Phú Quốc chủ yếu ở Hàm Ninh, Bãi Thơm, Gành Dầu, An Thới. 
Từ khi ngành du lịch Phú Quốc phát triển đã gián tiếp làm môi trường sống cá ngựa đen bị ảnh hưởng, đồng thời nhu cầu tiêu dùng nhiều nên việc săn bắt cá ngựa đen tăng lên và chúng trở nên quý hiếm. Ngoài việc khai thác cá ngựa đen phơi khô thì cá ngựa còn dùng để chế biến món ăn mang giá trị dinh dưỡng cao như cháo cá ngựa, cá ngựa kho củ súng, cá ngựa chiên giòn hay bán để làm kiểng. Cá ngựa đen nói riêng và cá ngựa nói chung được xem là một phần đặc trưng của Phú Quốc. Nó như một loại đặc sản một thứ mà khi khách du lịch đến đều muốn mua mang về. 
Với việc đẩy mạnh đầu tư xây dựng du lịch của Phú Quốc hiện nay, thì loài cá ngựa đen ngày càng đứng trước nguy cơ cạn kiệt. Nước thải, rác thải, du lịch lặn biển, sự chết của các rạn san hô, nguồn thức ăn tự nhiên hạn chế, các yếu tố này đã làm mất đi hệ sinh thái tự nhiên của cá ngựa đen, góp phần đẩy nhanh suy giảm quần thể cá ngựa đen ở Phú Quốc. 
 cá ngựa đen
 Cá ngựa đen (Hippocampus kuda) từ lâu đã được dân gian dùng làm thuốc chữa bệnh. Ảnh abyssaquatics.co.uk

Biện pháp bảo tồn

Mặt dù cá ngựa đen được đánh giá là loài phân bố nhiều nhất ở Phú Quốc, Kiên Giang. Nhưng năm 2011, cá ngựa đen có tên trong danh sách các loài sinh vật quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng rất lớn (EN). Cụ thể, sự suy giảm số lượng quần thể trong 10 năm lớn hơn 50%, tỉ lệ khu vực phân bố trên nơi cư trú (km2) là <5000/500, số cá thể trong quần thể nhỏ hơn 2500 cá thể. 
Gần đây địa phương đã có những biện pháp bảo tồn loài cá ngựa đen Phú Quốc quý hiếm này. Tỉnh đã phê duyệt đề án đề án khung nhiệm vụ khoa học và công nghệ về quỹ gen cấp tỉnh thực hiện trong giai đoạn 2021-2025. Trong đó, có nhiệm vụ bảo tồn, khai thác và phát triển nguồn gen cá ngựa đen tại Kiên Giang. Ngoài ra, trong năm trường Đại học Kiên Giang cùng Vườn Quốc gia Phú Quốc tiến hành thả cá ngựa về lại tự nhiên tại vùng thảm cỏ biển thuộc Khu bảo tồn biển Phú Quốc. Điều này rất có ý nghĩa trong việc tuyên truyền nhận thức về việc bảo tồn, khai thác đối tượng cá ngựa đen nói riêng và các loài động vật quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng nói chung. 
Cùng với việc sản xuất giống thành công và nuôi tăng trưởng cá ngựa đen ở thế hệ F1 sẽ tạo tiền đề cho việc nuôi thương phẩm cá ngựa đen Phú Quốc ở thế hệ F2. Điều này đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng và góp phần hạn chế bắt cá từ tự nhiên. Giải đáp được bài toán phục hồi, bảo vệ và phát triển cá ngựa đen Phú Quốc  
Đăng ngày 10/12/2021
Hồng Huyền @hong-huyen
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Công nghệ Camera dưới nước

Trong nuôi tôm thâm canh, môi trường nước đục khiến người nuôi khó quan sát thực tế đáy ao. Suốt thời gian dài, các quyết định quản lý quan trọng đều phải dựa vào kinh nghiệm hoặc canh nhá thủ công, dẫn đến độ trễ lớn và thiếu tính chính xác.

Ao tôm
• 12:07 29/01/2026

Mắt tôm tít: Cảm hứng chế tạo camera phát hiện ung thư

Không chỉ sở hữu cú đấm trứ danh, loài tôm tít còn mang trên mình hệ thống thị giác phức tạp nhất hành tinh. Chính khả năng nhìn thấy những tín hiệu ánh sáng vô hình của chúng đã gợi mở cho các nhà khoa học chế tạo loại camera phẫu thuật siêu nhỏ, giúp phát hiện tế bào ung thư với độ chính xác cao.

Tôm tít
• 11:22 27/01/2026

Công nghệ giám sát chất lượng thủy sản bán lẻ

Năm 2026, các hệ thống bán lẻ hiện đại thực hiện vai trò giám sát kỹ thuật trực tiếp thông qua việc tích hợp dữ liệu thời gian thực. Sự kết hợp giữa IoT, Blockchain và công nghệ cảm biến đã thiết lập nên các hàng rào kiểm soát khắt khe nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định vị thế của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị thủy sản.

Thuỷ sản
• 10:52 26/01/2026

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Thống nhất dữ liệu – chìa khóa mở đường cho thủy sản Việt Nam ra biển lớn

Ngành thủy sản Việt Nam không thiếu tàu lớn, không thiếu chính sách, cũng không thiếu quyết tâm từ Trung ương đến địa phương. Thế nhưng, sau nhiều năm nỗ lực, hành trình gỡ “thẻ vàng” IUU vẫn còn lắm chông gai. Ngư dân ra khơi vẫn thấp thỏm vì thủ tục, vì tín hiệu giám sát, vì những án phạt có thể ập đến bất cứ lúc nào.

tàu cá
• 06:38 10/02/2026

Cách phân biệt tôm nuôi và tôm tự nhiên

Tôm là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt, không chỉ ngon mà còn giàu dinh dưỡng như canxi, sắt, photpho và nhiều vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại tôm với hình dáng khá giống nhau, khiến không ít người tiêu dùng khó phân biệt đâu là tôm nuôi, đâu là tôm tự nhiên.

tôm
• 06:38 10/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 06:38 10/02/2026

Kytos mở ra bước đột phá trong kiểm soát bệnh vi bào tử trên tôm

Kytos vừa chính thức ra mắt chỉ thị EHP – nền tảng thuật toán đầu tiên trong lĩnh vực quản lý vi sinh, cho phép người nuôi tôm phát hiện và kiểm soát nguy cơ nhiễm EHP với độ chính xác cao và tốc độ gần như tức thời.

kytos
• 06:38 10/02/2026

Xuất khẩu thủy sản Hoa Kỳ gặp khó vì vướng thủ tục COA

Từ đầu năm 2026, nhiều doanh nghiệp thủy sản Việt Nam gặp trở ngại khi xin cấp giấy chứng nhận COA để xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Việc triển khai chưa đồng bộ tại các địa phương khiến hàng loạt lô hàng bị chậm thông quan, buộc cơ quan quản lý phải vào cuộc tháo gỡ.

chung nhan COA
• 06:38 10/02/2026
Some text some message..