Hình thành loài cá mới do cạnh tranh

Sự khác biệt kích thước cá và sự cạnh tranh không gian sống dẫn đến hình thành loài mới, theo một nghiên cứu mới vừa công bố bởi Đại học Bristol.

cá cichlid
Cá cichlid (Telmatochromis temporalis) được tìm thấy ở hồ Tanganyika, Đông Phi. (Ảnh: Đại học Bristol)

Theo công bố trên tạp chí Nature Communications được nghiên cứu bởi Tiến sĩ Martin Genner và các đồng nghiệp, trường Khoa học sinh học Bristol, bằng việc sử dụng di truyền học quần thể và thực nghiệm để chứng minh vai trò của cạnh tranh dẫn đến sự khác biệt về đa dạng loài mới trên cá cichlid cư trú hồ Tanganyika, Đông Phi.

Các nhà khoa học phát hiện ra rằng cá cichlid (Telmatochromis temporalis) có 2 điểm khác nhau về di truyền học (loài bản địa có đặc điểm tương đồng với môi trường sống), kích thước cơ thể và môi trường mà chúng đang sống.

Tiến sĩ Genner cho biết: "Chúng tôi đã tìm thấy các cá thể có số lượng lớn sinh sống dọc theo bờ biển của hồ Tanganyika và một số vùng lân cận bờ biển, chúng có số lượng thấp, chỉ bằng ½  kích cỡ loài trưởng thành, sống ẩn náu và sinh sản trong vỏ ốc được tìm thấy ở trên bãi cát."

Theo nghiên cứu, những con cá lớn thường nỗ lực thoát khỏi môi trường sống ưa thích, tìm đến sống bên cạnh những bãi cát đá, ngược lại cá nhỏ tìm nơi trú ẩn trong những vỏ ốc rỗng.

"Trong thực tế, cá lớn và cá nhỏ ở hai môi trường sống khác nhau, và chính vì điều này, cá thường giao phối với cá thể có cùng kích cỡ. Cho đến nay, hầu như không có sự trao đổi về mặt di truyền giữa các cá thể khác nhau về cỡ", tiến sĩ Genner nhận xét.

Sự khác biệt về mặt tiến hóa giữa các cá thể cùng loài được tích lũy theo thời gian. Trong trường hợp cá Telmatochromis không có trở ngại về di chuyển và tương tác giữa các cá thể. Tuy nhiên, giao phối không ngẫu nhiên giữa cá lớn và cá nhỏ thường diễn ra ở giai đoạn tiền tiến hóa.

Tiến sĩ Genner cho biết: "Công việc của chúng tôi là cung cấp bằng chứng thực nghiệm về sự cạnh tranh không gian sống, khác biệt về giao phối ở cá Telmatochromis theo thời gian dẫn đến hình thành loài mới phù hợp với môi trường sống - từ sự khác biệt kích thước cơ thể đến hình thành loài mới. Và rõ ràng, kích thước không là vấn đề ảnh hưởng đến sự đa dạng ở cá Telmatochromis”.

Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà sinh vật học tiến hóa của Đại học Bristol, Bảo tàng lịch sử tự nhiên London, Đại học Kyoto và Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên ở Bern.

Đăng ngày 08/03/2014
Duy Nhứt
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Mắt tôm tít: Cảm hứng chế tạo camera phát hiện ung thư

Không chỉ sở hữu cú đấm trứ danh, loài tôm tít còn mang trên mình hệ thống thị giác phức tạp nhất hành tinh. Chính khả năng nhìn thấy những tín hiệu ánh sáng vô hình của chúng đã gợi mở cho các nhà khoa học chế tạo loại camera phẫu thuật siêu nhỏ, giúp phát hiện tế bào ung thư với độ chính xác cao.

Tôm tít
• 11:22 27/01/2026

Công nghệ giám sát chất lượng thủy sản bán lẻ

Năm 2026, các hệ thống bán lẻ hiện đại thực hiện vai trò giám sát kỹ thuật trực tiếp thông qua việc tích hợp dữ liệu thời gian thực. Sự kết hợp giữa IoT, Blockchain và công nghệ cảm biến đã thiết lập nên các hàng rào kiểm soát khắt khe nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định vị thế của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị thủy sản.

Thuỷ sản
• 10:52 26/01/2026

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Tên khoa học của tôm thẻ chân trắng là Penaeus vannamei hay Litopenaeus vannamei?

Nhiều người không khỏi bối rối khi bắt gặp hai tên khoa học của tôm thẻ chân trắng là: Penaeus vannamei và Litopenaeus vannamei. Vậy, đâu mới là danh pháp chính xác theo hệ thống phân loại khoa học hiện đại, và tại sao sự nhầm lẫn này lại tồn tại?

tên khoa học của tôm thẻ chân trắng
• 15:21 17/07/2025

Những thông số bắt buộc phải biết trên nhãn mác thủy sản đóng gói

Trong chuỗi cung ứng thực phẩm hiện đại, nhãn mác trên bao bì thủy sản đã trở thành một hệ thống dữ liệu kỹ thuật phức tạp thay vì những dòng mô tả cơ bản.

Tôm thẻ
• 01:49 28/01/2026

Mẹo chọn hải sản tươi khi đi chợ: Nhìn đúng để mua không bị hớ

Việc lựa chọn hải sản tươi ngon là bước đầu tiên và quan trọng để có một bữa ăn hấp dẫn, giàu dinh dưỡng. Chỉ cần quan sát và kiểm tra vài chi tiết nhỏ, người mua hoàn toàn có thể phân biệt được đâu là hải sản tươi, đâu là hàng kém chất lượng. Dưới đây là những dấu hiệu cơ bản, dễ áp dụng khi chọn tôm, cua, và cá.

Tôm thẻ
• 01:49 28/01/2026

Nuôi ghép tôm và rong nho

Mô hình nuôi ghép tôm thẻ chân trắng và rong nho là phương thức canh tác kết hợp hai đối tượng nuôi trên cùng một diện tích mặt nước hoặc trong hệ thống tuần hoàn.

Tôm thẻ
• 01:49 28/01/2026

Kỹ thuật vận chuyển và thả tôm giống trong điều kiện rét đậm đầu năm 2026

Những đợt rét đậm đầu năm 2026 trực tiếp ảnh hưởng đến tỷ lệ sống của tôm giống trong khâu vận chuyển và thả nuôi. Để đảm bảo sức khỏe đàn tôm, người nuôi cần tuân thủ nghiêm ngặt các thông số về nhiệt độ, mật độ đóng gói và quy trình thuần hóa môi trường trước khi bắt đầu vụ nuôi.

Tôm thẻ giống
• 01:49 28/01/2026

Thủy sản Việt Nam giữ vững top 3 nguồn cung lớn nhất tại Singapore

Năm 2025 khép lại với tin vui từ đảo quốc sư tử khi kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt mức tăng trưởng hai con số, vượt mốc 125 triệu SGD. Kết quả này giúp Việt Nam bảo vệ thành công vị trí top 3 nhà cung cấp lớn nhất, khẳng định vị thế vững chắc trước sự trỗi dậy mạnh mẽ của các đối thủ sừng sỏ.

Tôm đông lạnh
• 01:49 28/01/2026
Some text some message..