Hình thành loài cá mới do cạnh tranh

Sự khác biệt kích thước cá và sự cạnh tranh không gian sống dẫn đến hình thành loài mới, theo một nghiên cứu mới vừa công bố bởi Đại học Bristol.

cá cichlid
Cá cichlid (Telmatochromis temporalis) được tìm thấy ở hồ Tanganyika, Đông Phi. (Ảnh: Đại học Bristol)

Theo công bố trên tạp chí Nature Communications được nghiên cứu bởi Tiến sĩ Martin Genner và các đồng nghiệp, trường Khoa học sinh học Bristol, bằng việc sử dụng di truyền học quần thể và thực nghiệm để chứng minh vai trò của cạnh tranh dẫn đến sự khác biệt về đa dạng loài mới trên cá cichlid cư trú hồ Tanganyika, Đông Phi.

Các nhà khoa học phát hiện ra rằng cá cichlid (Telmatochromis temporalis) có 2 điểm khác nhau về di truyền học (loài bản địa có đặc điểm tương đồng với môi trường sống), kích thước cơ thể và môi trường mà chúng đang sống.

Tiến sĩ Genner cho biết: "Chúng tôi đã tìm thấy các cá thể có số lượng lớn sinh sống dọc theo bờ biển của hồ Tanganyika và một số vùng lân cận bờ biển, chúng có số lượng thấp, chỉ bằng ½  kích cỡ loài trưởng thành, sống ẩn náu và sinh sản trong vỏ ốc được tìm thấy ở trên bãi cát."

Theo nghiên cứu, những con cá lớn thường nỗ lực thoát khỏi môi trường sống ưa thích, tìm đến sống bên cạnh những bãi cát đá, ngược lại cá nhỏ tìm nơi trú ẩn trong những vỏ ốc rỗng.

"Trong thực tế, cá lớn và cá nhỏ ở hai môi trường sống khác nhau, và chính vì điều này, cá thường giao phối với cá thể có cùng kích cỡ. Cho đến nay, hầu như không có sự trao đổi về mặt di truyền giữa các cá thể khác nhau về cỡ", tiến sĩ Genner nhận xét.

Sự khác biệt về mặt tiến hóa giữa các cá thể cùng loài được tích lũy theo thời gian. Trong trường hợp cá Telmatochromis không có trở ngại về di chuyển và tương tác giữa các cá thể. Tuy nhiên, giao phối không ngẫu nhiên giữa cá lớn và cá nhỏ thường diễn ra ở giai đoạn tiền tiến hóa.

Tiến sĩ Genner cho biết: "Công việc của chúng tôi là cung cấp bằng chứng thực nghiệm về sự cạnh tranh không gian sống, khác biệt về giao phối ở cá Telmatochromis theo thời gian dẫn đến hình thành loài mới phù hợp với môi trường sống - từ sự khác biệt kích thước cơ thể đến hình thành loài mới. Và rõ ràng, kích thước không là vấn đề ảnh hưởng đến sự đa dạng ở cá Telmatochromis”.

Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà sinh vật học tiến hóa của Đại học Bristol, Bảo tàng lịch sử tự nhiên London, Đại học Kyoto và Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên ở Bern.

Đăng ngày 08/03/2014
Duy Nhứt
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Công nghệ Camera dưới nước

Trong nuôi tôm thâm canh, môi trường nước đục khiến người nuôi khó quan sát thực tế đáy ao. Suốt thời gian dài, các quyết định quản lý quan trọng đều phải dựa vào kinh nghiệm hoặc canh nhá thủ công, dẫn đến độ trễ lớn và thiếu tính chính xác.

Ao tôm
• 12:07 29/01/2026

Mắt tôm tít: Cảm hứng chế tạo camera phát hiện ung thư

Không chỉ sở hữu cú đấm trứ danh, loài tôm tít còn mang trên mình hệ thống thị giác phức tạp nhất hành tinh. Chính khả năng nhìn thấy những tín hiệu ánh sáng vô hình của chúng đã gợi mở cho các nhà khoa học chế tạo loại camera phẫu thuật siêu nhỏ, giúp phát hiện tế bào ung thư với độ chính xác cao.

Tôm tít
• 11:22 27/01/2026

Công nghệ giám sát chất lượng thủy sản bán lẻ

Năm 2026, các hệ thống bán lẻ hiện đại thực hiện vai trò giám sát kỹ thuật trực tiếp thông qua việc tích hợp dữ liệu thời gian thực. Sự kết hợp giữa IoT, Blockchain và công nghệ cảm biến đã thiết lập nên các hàng rào kiểm soát khắt khe nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định vị thế của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị thủy sản.

Thuỷ sản
• 10:52 26/01/2026

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Phụ thu 10% và những điều chỉnh tức thời của thị trường nhập khẩu thủy sản tại Hoa Kỳ

Chính sách phụ thu nhập khẩu 10% của Hoa Kỳ đang tạo ra nhiều biến động đối với thị trường thủy sản toàn cầu, buộc các nhà nhập khẩu phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược kinh doanh, chuỗi cung ứng và cấu trúc chi phí. Diễn biến này được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong năm 2026.

chế biến thủy sản
• 15:47 13/03/2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời cử tri TP.HCM về giải pháp ngăn thực phẩm bẩn

Trước lo ngại về tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, thủy sản và thực phẩm không rõ nguồn gốc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường hậu kiểm và xử lý nghiêm vi phạm để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

cá
• 15:47 13/03/2026

Làm Thế Nào Để Một Trang Trại Cá Có Thể Kiếm Được Lợi Nhuận?

Lợi nhuận trong nuôi cá không đến từ việc cắt giảm chi phí bằng mọi giá, mà đến từ khả năng tối ưu biên lợi nhuận trên mỗi kilogram cá bán ra. Điều này phụ thuộc vào ba yếu tố cốt lõi: lựa chọn loài nuôi, phương thức nuôi và chiến lược thức ăn.

• 15:47 13/03/2026

Xung Đột Trung Đông Leo Thang: Chuỗi Cung Ứng Thủy Sản Việt Nam Đối Mặt Rủi Ro Lớn

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), Trung Đông đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng đáng chú ý của thủy sản Việt Nam.

cảng
• 15:47 13/03/2026

Chuyển giao công nghệ tạo giống tôm kháng bệnh (SPR)

Việc chuyển giao thành công kỹ thuật chọn giống kháng bệnh chính là chìa khóa giải quyết triệt để rủi ro từ gốc rễ, thay vì thụ động chạy chữa bằng hóa chất như trước đây.

tôm
• 15:47 13/03/2026
Some text some message..