Khám phá bí ẩn loài cá đuối

Cuộc sống của một trong những “bóng ma” đại dương đang dần lộ diện nhờ công nghệ theo dõi bằng vệ tinh.

Cá đuối khổng lồ có khả năng phóng khỏi mặt nước như cá heo - Ảnh: Wildlife Conservation Society

Cá đuối khổng lồ có khả năng phóng khỏi mặt nước như cá heo - Ảnh: Wildlife Conservation Society 

Giới khoa học hầu như chẳng biết được nhiều về đời sống cũng như sinh hoạt của loài cá đuối khổng lồ có bề ngang đến 7,5 m. Giờ đây, trong cuộc nghiên cứu đầu tiên sử dụng vệ tinh theo dõi cá đuối tại Đại Tây Dương, nhóm chuyên gia do tổ chức Bảo tồn sinh vật hoang dã tại Belize đang dần khám phá những bí mật xung quanh sinh vật có biệt danh là “cá quỷ” này.

Theo báo cáo mới đăng trên chuyên san PLoS One, nhóm chuyên gia theo dõi 6 cá thể Manta birostris, loài có kích thước lớn nhất trong họ cá đuối, ngoài khơi bán đảo Yucatan (Mexico). Họ gắn máy phát lên 4 con cái, 1 con đực và 1 con chưa xác định giới tính, theo dõi bằng vệ tinh cho đến khi tín hiệu tắt hẳn, tức từ 27 đến 64 ngày. Dữ liệu sơ bộ thu được từ vệ tinh cho thấy một số cá thể di chuyển hơn 1.100 km để tìm kiếm thức ăn. Giống như cá voi tấm sừng hàm và cá mập voi, cá đuối là loài ăn lọc. Chúng thường có khuynh hướng di chuyển gần bờ, giữ khoảng cách trong vòng 320 km so với bờ biển, quanh quẩn gần lộ trình của tàu bè trong nỗ lực săn sinh vật phù du và trứng cá, theo thành viên nhóm nghiên cứu Matthew Witt của Đại học Exeter.

Dù đôi khi bị gọi là cá quỷ do bề ngoài đáng sợ của mình, cá đuối khổng lồ hoàn toàn vô hại đối với con người. Chúng thiếu khả năng chích điện như loài cá đuối gai độc khét tiếng. Cá đuối khổng lồ cũng là loài có tỷ lệ khối lượng cơ thể với não cao nhất trong họ cá mập và các loài cá đuối khác. Chúng đẻ con, thường là 1 hoặc 2 lứa trong mỗi 1 hoặc 2 năm. Trong khi các lộ trình di trú rộng hơn của chúng vẫn chưa được xác định, nghiên cứu mới cho thấy công nghệ theo dõi bằng vệ tinh có khả năng cung cấp cái nhìn sâu hơn về loài sinh vật trên. Do di chuyển gần bờ, Manta birostris thường sa vào lưới cá, hoặc đối mặt nguy cơ bị tàu thuyền đâm. Bộ phận hàm lọc thường bị săn làm vị thuốc cho người Trung Quốc.

“Những cuộc nghiên cứu như vậy đặc biệt quan trọng trong nỗ lực tìm ra cơ chế quản lý hiệu quả đối với loài cá đuối, vốn đang lâm vào tình trạng suy giảm số lượng trên toàn cầu”, theo đánh giá của Howard Rosenbaum, Giám đốc Tổ chức Bảo tồn sinh vật hoang dã.

Báo Thanh Niên
Đăng ngày 15/05/2012
Hạo Nhiên
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Công nghệ Camera dưới nước

Trong nuôi tôm thâm canh, môi trường nước đục khiến người nuôi khó quan sát thực tế đáy ao. Suốt thời gian dài, các quyết định quản lý quan trọng đều phải dựa vào kinh nghiệm hoặc canh nhá thủ công, dẫn đến độ trễ lớn và thiếu tính chính xác.

Ao tôm
• 12:07 29/01/2026

Mắt tôm tít: Cảm hứng chế tạo camera phát hiện ung thư

Không chỉ sở hữu cú đấm trứ danh, loài tôm tít còn mang trên mình hệ thống thị giác phức tạp nhất hành tinh. Chính khả năng nhìn thấy những tín hiệu ánh sáng vô hình của chúng đã gợi mở cho các nhà khoa học chế tạo loại camera phẫu thuật siêu nhỏ, giúp phát hiện tế bào ung thư với độ chính xác cao.

Tôm tít
• 11:22 27/01/2026

Công nghệ giám sát chất lượng thủy sản bán lẻ

Năm 2026, các hệ thống bán lẻ hiện đại thực hiện vai trò giám sát kỹ thuật trực tiếp thông qua việc tích hợp dữ liệu thời gian thực. Sự kết hợp giữa IoT, Blockchain và công nghệ cảm biến đã thiết lập nên các hàng rào kiểm soát khắt khe nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định vị thế của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị thủy sản.

Thuỷ sản
• 10:52 26/01/2026

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 11:35 16/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 11:35 16/02/2026

6 ông lớn định hình cuộc đua tôm thẻ chân trắng toàn cầu

Ngành tôm thẻ chân trắng (TTCT) thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt với sự dẫn dắt của 6 quốc gia chủ lực gồm Ecuador, Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia và Thái Lan. Mỗi nước theo đuổi một chiến lược riêng: có quốc gia tập trung mở rộng sản lượng trong khi nhiều bên lựa chọn nâng cấp giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

tôm
• 11:35 16/02/2026

Đạt FTA với EU, tôm Ấn Độ gia tăng sức ép cạnh tranh lên tôm Việt Nam

Việc Ấn Độ hoàn tất đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Liên minh châu Âu (EU), cùng lúc được Mỹ điều chỉnh giảm thuế đối ứng,...Những lợi thế mới này giúp tôm Ấn Độ nhanh chóng mở rộng thị phần tại EU, đồng thời đặt ngành tôm Việt Nam trước áp lực cạnh tranh ngày càng rõ nét.

tôm
• 11:35 16/02/2026

Thảo dược tự nhiên trong nuôi trồng thủy sản bà con nên biết

Người nuôi ngày càng quan tâm đến giải pháp an toàn và bền vững, các loại thảo dược tự nhiên đang được ứng dụng nhiều hơn trong chăm sóc và phòng bệnh cho tôm. Không chỉ dễ tìm, những nguyên liệu này còn giúp cải thiện sức khỏe tôm và môi trường ao nuôi một cách tự nhiên.

thảo dược nuôi tôm
• 11:35 16/02/2026
Some text some message..