Loài cá vuông được gọi tên là "cá hòm"

Dù sở hữu cơ thể khá cồng kềnh, cá nóc hòm vàng vẫn bơi nhanh như tên bắn để bắt mồi nhờ sử dụng vây đuôi.

cá nóc hòm vàng
Cá nóc hòm với cơ thể hình hộp. Ảnh: NYT.

Cá nóc hòm vàng có cơ thể hình hộp chữ nhật vuông vắn giống một chiếc hộp nhựa gắn kèm vây. Bất chấp vẻ  ngoài vụng về, loài cá này có thể luồn lách trong những ngóc ngách ở rạn san hô, bắt tôm. Pim Boute, nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Đại học Wageningen, Hà Lan, và cộng sự phát hiện cách cá nóc hòm vàng sử dụng vây đuôi để di chuyển trong nghiên cứu công bố hôm 8/4 trên trang Royal Society Open Science.

Phần lớn loài cá từ cá tuế đến cá mập có cơ thể dễ uốn, giúp chúng nương theo chuyển động của dòng nước. Nhưng cá nóc hòm có lớp giáp cứng liên kết với nhau thành hình hộp bao quanh cơ thể, đóng vai trò như bộ giáp bảo vệ chúng trước động vật săn mồi nhưng lại hạn chế độ linh hoạt. Vì vậy, khi muốn di chuyển, cá nóc hòm chỉ sử dụng vây, theo Boute.

Dựa trên những nghiên cứu trước đây cũng như quan sát dưới nước, Boute suy đoán vây đuôi là yếu tố quan trọng để tạo ra chuyển động uốn lượn trên mặt phẳng nằm ngang. Để kiểm tra giả thuyết này, Boute và đồng nghiệp sử dụng mô hình 3D bằng nhựa của cá nóc hòm không đuôi. Họ thả mô hình vào bể, sử dụng que mảnh để cố định nó tại chỗ và bơm nước tràn qua giống như lúc cá thật đang bơi trong khi một cảm biến đo lực xoay của con cá giả.

Nhóm nghiên cứu lặp lại quá trình trên nhiều lần, mỗi lần họ lại thay đổi góc của cá giả so với dòng nước. Sau đó, họ thực hiện thí nghiệm tương tự với mô hình gắn vây đuôi. Họ thử chiếc vây ở nhiều vị trí như xòe ra, vươn thẳng hay hướng sang trái hoặc phải.

Các nhà nghiên cứu nhận thấy khi không có vây đuôi, cá nóc hòm phụ thuộc vào dòng nước xô đẩy. Nhưng chiếc đuôi xòe rộng giúp nó ổn định bất kể cơ thể ở góc nào so với dòng nước. Trong khi đó, chiếc đuôi khép lại cho phép con cá đối phó với ảnh hưởng của dòng nước ập tới từ nhiều góc khác nhau. Điều này cho thấy bằng cách xòe, khép hoặc uốn đuôi, cá nóc hòm có thể kiểm soát chuyển động cơ thể theo ý muốn.

VnExpress
Đăng ngày 20/04/2020
An Khang
Sinh học

Nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường

Thủy sản được coi là nguồn thực phẩm quan trọng cho tương lai do sự gia tăng dân số toàn cầu và diện tích đất cho nông nghiệp ngày càng hạn chế.

nuôi cá bớp
• 10:24 10/02/2022

50 tấn cá chẽm chết cóng

Hàng trăm ngàn con cá chẽm nuôi tại một trại cá ở Hy Lạp chết vì lạnh, sau trận bão tuyết lớn làm tê liệt toàn quốc gia này trong tuần.

cá chết hàng loạt
• 19:47 28/01/2022

Chất diệt khuẩn an toàn thân thiện với môi trường đến 95%

Người ta nói nuôi thủy sản là nuôi nước. Môi trường nước có sạch thì thủy sản nuôi ở dưới mới sống tốt và lớn lên được. Vậy mới nói khâu diệt khuẩn khử trùng ao là rất quan trọng.

chất diệt khuẩn
• 10:01 10/11/2021

Giải cứu cá voi nặng 3 tấn mắc cạn ở Huế

Người dân ở cửa biển Tư Hiền, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế vừa giải cứu thành công một con cá voi nặng 3 tấn, dài hơn 5m mắc cạn do sóng biển đánh dạt bờ trong lúc triều cường dâng cao, biển động mạnh.

Cá voi mắc cạn
• 16:16 21/10/2021

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 00:06 12/02/2026

"Nuôi" cá, tôm trong lò phản ứng sinh học - cơ hội cho startup Việt

Không cần ao hồ, không cần đánh bắt, những miếng cá ngừ đỏ au hay con tôm tươi rói giờ đây có thể được "nuôi" ngay trong các lò phản ứng sinh học khổng lồ giữa lòng thành phố.

Lò phản ứng sinh học
• 14:08 22/01/2026

Phương pháp xử lý tảo bằng Enzyme sinh học

Sử dụng enzyme sinh học để kiểm soát tảo đang trở thành xu hướng tất yếu trong nuôi tôm an toàn sinh học, giúp hạn chế rủi ro sốc môi trường và bảo vệ sức khỏe đàn tôm. Phương pháp này được xem là lời giải thay thế cho các biện pháp cắt tảo hóa học vốn tiềm ẩn nhiều hệ lụy dài hạn.

Tảo ao tôm
• 12:20 12/01/2026

Quorum sensing là gì? Khi vi khuẩn phối hợp gây bệnh

Liệu vi khuẩn có khả năng “giao tiếp” và phối hợp hành động để hạ gục tôm chỉ sau một đêm? Hãy cùng khám phá cơ chế Quorum Sensing để giải hiện tượng này.

Tôm
• 11:18 16/12/2025

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 06:39 20/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 06:39 20/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 06:39 20/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 06:39 20/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 06:39 20/02/2026
Some text some message..