Ngành thủy sản thế giới sẽ thế nào nếu không hành động về khí hậu?

Hơn 25% các quốc gia sản xuất hải sản có thể mất từ 40 đến 90% tiềm năng sản xuất hiện tại vào giữa thế kỷ này. Theo một nghiên cứu mới của Đại học British Columbia (UBC), nguồn cung hải sản nuôi toàn cầu dự kiến sẽ giảm 16% vào năm 2090 nếu không thực hiện các hành động kịp thời để giảm thiểu biến đổi khí hậu.

ô nhiễm môi trường
Những hệ lụy mà ô nhiễm môi trường toàn cầu tác động đến nuôi trồng thủy sản nói riêng là rất lớn. Ảnh minh họa

Được công bố trên tạp chí Global Change Biology, các nhà nghiên cứu đã áp dụng mô hình sản xuất nuôi trồng hải sản toàn cầu xem xét nhiều yếu tố, chẳng hạn như điều kiện biển thay đổi, khu vực biển thích hợp để nuôi trồng, sản xuất bột cá và dầu cá, nhu cầu thức ăn của loài hải sản nuôi, giá hải sản nuôi và nhu cầu hải sản toàn cầu nhằm dự trù sản lượng hải sản theo hai kịch bản biến đổi khí hậu và kinh tế xã hội. Mô hình này đã kiểm tra xấp xỉ 70% sản lượng nuôi trồng hải sản trên thế giới,  tính đến năm 2015, tập trung vào các vùng kinh tế đặc quyền, nơi diễn ra hầu hết các hoạt động nuôi trồng hải sản toàn cầu.

Hải sản nuôi biển thường được coi là giải pháp hoàn hảo để khắc phục tình trạng đang cạn kiệt nguồn cá tự nhiên và nhu cầu ngày càng tăng về protein. Nhưng mô hình nghiên cứu ở trên cảnh báo rằng nghề nuôi trồng hải sản cũng dễ bị ảnh hưởng bởi tác động của biến đổi khí hậu như bất kỳ ngành nào khác.

“Nếu chúng ta tiếp tục đốt nhiên liệu hóa thạch với tốc độ như hiện tại, thì lượng hải sản, chẳng hạn như cá hoặc vẹm biển có thể được nuôi bền vững, sẽ chỉ tăng 8% vào năm 2050 và giảm 16% vào năm 2090” tác giả chính, Tiến sĩ (TS) Muhammed Oyinlola, nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Viện Đại dương và Thủy sản (IOF) nhận định. Theo TS. Oyinlola, những tác động của biến đổi khí hậu sẽ ảnh hưởng đến sản lượng hải sản theo nhiều cách khác nhau, phần lớn phụ thuộc vào vị trí của các trang trại và loài hải sản mà họ nuôi. Trong một kịch bản phát thải cao, các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất - Na Uy, Myanmar, Bangladesh, Hà Lan và Trung Quốc - có thể thấy sản lượng nuôi trồng hải sản của họ giảm mạnh từ 40 đến 90%.

biến đổi khí hậu
Nguồn cung cấp nuôi trồng hải sản toàn cầu sẽ giảm 16% vào năm 2090 nếu không có hành động khí hậu nào được thực hiện. Ảnh Morenovel

“Một số vùng nuôi nhiều động vật có vỏ, chẳng hạn như vẹm, hàu và trai, và ở những vùng này, tác động cũng nhỏ hơn,” Tiến sĩ Oyinlola cho biết.  “Ở những vùng sản xuất nhiều cá có vây, chẳng hạn như cá hồi, tác động sẽ cao do nguồn cung bột cá và dầu cá giảm”

Theo tỷ lệ phát thải carbon hiện tại, việc nuôi cá có vây (chẳng hạn như cá hồi) được dự báo sẽ giảm 3% trên toàn cầu vào năm 2050 và 14% vào năm 2090. Theo cả hai kịch bản khí hậu, dự báo cho thấy việc nuôi các loài hai mảnh vỏ sẽ tăng vào năm 2050 và giảm vào năm 2090. Theo TS. Oyinlola, những quốc gia có nghề nuôi trồng hải sản nổi bật, đặc biệt là sản xuất cá có vây (như Na Uy, Iceland, Phần Lan, Chile và Bangladesh), sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Ngược lại, những vùng sản xuất nhiều loài hai mảnh vỏ sẽ ổn định hơn hoặc thậm chí phát triển hơn (chẳng hạn như ở Canada).

Tuy nhiên, cũng có một mặt trái là mô hình nghiên cứu chỉ ra rằng trong một kịch bản phát thải thấp khi thực hiện hành động khí hậu, nghề nuôi trồng hải sản được dự báo sẽ tăng khoảng 17% vào giữa thế kỷ 21 và khoảng 33% vào cuối thế kỷ 21, so với những năm 2000. Nghiên cứu cũng cho thấy rằng việc thay thế bột cá và dầu cá bằng các loại thức ăn có nguồn gốc từ thực vật (như đậu nành) có thể giúp giảm bớt tác động của biến đổi khí hậu đối với các trang trại nuôi cá biển.

"Biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến mọi thứ, bao gồm cả các khía cạnh của nuôi trồng hải sản mà trước đây chúng ta chưa xem xét" Tiến sĩ William Cheung, tác giả cao cấp và giáo sư kiêm giám đốc IOF, cho biết. “Chúng ta cần nhanh chóng hành động để giảm thiểu biến đổi khí hậu thay vì chỉ dựa vào một giải pháp để giải quyết tất cả các vấn đề sản xuất hải sản của chúng ta.”

Đăng ngày 08/01/2022
Thư Mai @thu-mai
Môi trường

Lâm Đồng: Hơn 10 tấn cá chết bất thường, thiệt hại 800 triệu

Theo ghi nhận của cơ quan chức năng, có hơn 10 tấn cá nuôi của một hộ dân tại phường 3 Bảo Lộc (Lâm Đồng) chết chưa rõ nguyên nhân, thiệt hại ước tính khoảng 800 triệu đồng.

Ao nuôi cá
• 09:49 14/10/2025

Thừa Thiên - Huế: Đầm phá ô nhiễm, dân kêu trời

Hàng ngàn hộ dân ở 33 xã, phường, thị trấn sống dựa vào đầm phá Tam Giang - Cầu Hai (tỉnh Thừa Thiên - Huế), đang khốn khổ vì nguồn nước ô nhiễm nghiêm trọng.

Ô nhiễm đầm phá ở Thừa Thiên - Huế
• 14:32 14/03/2023

Sản xuất xà phòng từ chất nhầy ốc sên

Một con ốc sên sẽ tạo ra khoảng 2g chất nhờn. Để sản xuất 15 thanh xà phòng trọng lượng 100g, anh Desrocher ở thị trấn Wahagnies, miền Bắc nước Pháp cần khoảng 40 con ốc sên. Ảnh: Reuters

Xà phòng từ ốc sên
• 10:17 09/02/2023

Yên Bái: Thả hơn 30 nghìn cá giống xuống hồ Thác Bà trong ngày ông Công, ông Táo

Ngày 14/1, huyện Yên Bình (Yên Bái) đã tổ chức thả cá bổ sung nguồn lợi thủy sản hồ Thác Bà năm 2023 gắn với phong tục thả cá chép ngày 23 tháng Chạp.

Thả cá
• 12:02 19/01/2023

Ngành nuôi tôm Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Trong nhiều năm, nuôi tôm được xem là một trong những ngành nông nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh và đóng góp lớn cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh khí hậu hiện nay đang đặt ngành này trước một thực tế khác: rủi ro không còn mang tính mùa vụ, mà đang chuyển thành rủi ro cấu trúc.

tôm
• 10:00 24/02/2026

Methylmercury tích lũy trong cá như thế nào?

Nhiều khuyến cáo y tế cho rằng nên hạn chế tiêu thụ một số loài cá vì chúng tích tụ hàm lượng thủy ngân cao. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở việc “cá có thủy ngân”, mà ở câu hỏi sâu hơn: thủy ngân độc trong cá hình thành như thế nào và bắt nguồn từ đâu?

thủy ngân trong cá
• 15:00 21/02/2026

Giải pháp giảm ô nhiễm từ ao nuôi cá tra thâm canh

Nuôi cá tra thâm canh đang mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều hộ dân. Tuy nhiên, đi kèm với hiệu quả kinh tế là nguy cơ ô nhiễm môi trường nước ao nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cá và môi trường xung quanh.

Cho cá ăn
• 11:57 30/01/2026

Đừng để trắng tay sau một cơn mưa đêm: Hiệu ứng domino dưới đáy ao

Cơn mưa đêm dồn dập không chỉ làm thay đổi thời tiết mà còn kích hoạt một chuỗi tử thần dưới đáy ao. Nếu không hành động quyết liệt trong vài giờ đầu, người nuôi tôm rất dễ rơi vào cảnh trắng tay do sự sụp đổ dây chuyền của hệ thống hóa lý và sinh học môi trường.

Mưa ao tôm
• 11:16 27/01/2026

Hàng trăm người lao xuống ao bắt cá sau hiệu lệnh

Hội nơm cá đầu Xuân năm 2026 tại Nghệ An thu hút hàng trăm người tham gia, tạo nên khung cảnh sôi động khi mọi người đồng loạt lao xuống ao bắt cá theo hiệu lệnh, với quy định chỉ được dùng tay không hoặc nơm.

bắt cá
• 23:33 04/03/2026

Xây dựng nghề cá bền vững

Khu vực phía đông Thành phố Hồ Chí Minh đang là một trong những trung tâm nghề cá lớn của cả nước với hàng nghìn tàu khai thác, hệ thống chế biến quy mô lớn và kim ngạch xuất khẩu hàng trăm triệu USD mỗi năm. Tuy nhiên, để phát triển tương xứng tiềm năng và hướng tới một trung tâm nghề cá hiện đại, thông minh, yêu cầu tái cấu trúc toàn diện đang đặt ra cấp thiết.

nghề cá
• 23:33 04/03/2026

Đánh bắt ở vùng biển nước ngoài, một tàu cá An Giang bị xử lý

Một tàu cá mang số hiệu KG 92574-TS của ngư dân An Giang vừa bị lực lượng Cảnh sát biển phát hiện, ngăn chặn kịp thời khi có dấu hiệu xâm phạm vùng biển nước ngoài để khai thác trái phép, trong bối cảnh công tác chống khai thác IUU đang được siết chặt.

tàu cá
• 23:33 04/03/2026

Góc nhìn đầu tư 2026: Ngành thủy sản tăng trưởng đạt đỉnh, động lực mới ở đâu?

Năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam lập kỷ lục 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tăng trưởng đang dịch chuyển từ mở rộng sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng và khả năng thích ứng chính sách, khiến năm 2026 nhiều khả năng sẽ là giai đoạn phân hóa mạnh giữa các doanh nghiệp thay vì tăng đồng đều toàn ngành.

đánh bắt cá
• 23:33 04/03/2026

Cô Tô khởi động Lễ hội Mở cửa biển 2026

Những ngày đầu xuân năm 2026, đặc khu Cô Tô (Quảng Ninh) sẽ tổ chức Lễ hội Mở cửa biển – một sự kiện văn hóa tâm linh quan trọng của ngư dân vùng đảo. Không chỉ là nghi thức khởi đầu mùa đánh bắt, lễ hội còn là dịp để cộng đồng bày tỏ lòng tri ân tiền nhân, cầu mong mưa thuận gió hòa, biển lặng sóng êm, tôm cá đầy khoang và một năm làm ăn thuận lợi.

lễ hội mở cửa biển
• 23:33 04/03/2026
Some text some message..