'Soi' bọt biển tìm cá đối

Đứng trên bờ chờ cá vào

“Nó kìa, nó kìa”, lão ngư Bùi Chinh, ở xóm Châu Tân, thôn Châu Me, xã Bình Châu (Bình Sơn) hét lên rồi chạy hầm hập ra biển, cưỡi sóng quăng tấm lưới rùng đang cầm trên tay vào bọt nước biển đục ngầu đang tung tóe dội vào bờ.

Ở Châu Me, lão ngư Bùi Chinh thuộc lớp người lớn tuổi còn ra khơi, bám biển. Lão cười hiền hậu trong nắng sớm chợt lóe của một ngày mùa đông, nói rằng lão gắn liền với biển cả từ thời còn cởi trần. Ngày biển động không đánh bắt xa bờ, cha con lão năng quăng lưới gần bờ kiếm cá ăn qua bữa.

Vốn kinh nghiệm dày dặn, lão Chinh cho biết, cá đối rộ và dễ bắt nhất từ tháng 9 đến tháng 11 âm lịch. Cá vào bờ đẻ trứng và tìm thức ăn là bọt biển. Khi biển có gió cấp 4, cấp 5, ngư dân đánh bắt cá đối xuyên đêm.
 

Mùa biển động, bọt nước đục ngầu là mùa cá đối ngược dòng vào bờ.

Cá đối là loài cá có đặc tính rất riêng, loài cá ăn nổi gần bờ nên cách đánh bắt chúng cũng đơn giản hơn các loài cá khác, nhưng độc và lạ. Ngư dân thích lúc nào đi lúc nấy.

“Chạy xe máy theo dọc bờ biển, đứng trên bờ chờ cá đối xuất hiện, đưa mắt nhìn ra biển, thấy có đốm bạc nổi lên trên bọt biển, tức là có cá đối đang say sưa ăn bọt biển, mình bủa lưới là trúng phốc” -  lão ngư Bùi Chinh chia sẻ.

Mỗi ngày săn cá đối, ít nhất lão Chinh cũng kiếm đủ cá ăn trong ngày. Có ngày “trúng mánh” kiếm được từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng. Tùy theo cá lớn hay nhỏ mà giá cũng khác nhau, cá lớn từ 0,5 - 0,7 kg/con, có giá 130.000 đến 150.000 đồng/kg, cá nhỏ bằng hai ngón tay, 70.000 đồng/kg.

Dọc bờ biển thôn Châu Me, hàng chục nhóm người khác cũng đang đảo mắt “soi” vào bọt nước biển ngã màu vàng đục ngầu tìm cá đối tạo nên không khí náo nhiệt cả một vùng bờ biển.

Cũng như lão ngư Bùi Chinh, ngư dân Bùi Tịnh và nhóm bạn chài cũng nô nức với mùa cá đối gần bờ. Đây trở thành nghề mưu sinh của nhiều người dân ở xã Bình Châu, Bình Phú.

Đứng trên bờ chờ cá vào

“Nó kìa, nó kìa”, lão ngư Bùi Chinh, ở xóm Châu Tân, thôn Châu Me, xã Bình Châu (Bình Sơn) hét lên rồi chạy hầm hập ra biển, cưỡi sóng quăng tấm lưới rùng đang cầm trên tay vào bọt nước biển đục ngầu đang tung tóe dội vào bờ.

Ở Châu Me, lão ngư Bùi Chinh thuộc lớp người lớn tuổi còn ra khơi, bám biển. Lão cười hiền hậu trong nắng sớm chợt lóe của một ngày mùa đông, nói rằng lão gắn liền với biển cả từ thời còn cởi trần. Ngày biển động không đánh bắt xa bờ, cha con lão năng quăng lưới gần bờ kiếm cá ăn qua bữa.

Vốn kinh nghiệm dày dặn, lão Chinh cho biết, cá đối rộ và dễ bắt nhất từ tháng 9 đến tháng 11 âm lịch. Cá vào bờ đẻ trứng và tìm thức ăn là bọt biển. Khi biển có gió cấp 4, cấp 5, ngư dân đánh bắt cá đối xuyên đêm.

Cá đối là loài cá có đặc tính rất riêng, loài cá ăn nổi gần bờ nên cách đánh bắt chúng cũng đơn giản hơn các loài cá khác, nhưng độc và lạ. Ngư dân thích lúc nào đi lúc nấy.

“Chạy xe máy theo dọc bờ biển, đứng trên bờ chờ cá đối xuất hiện, đưa mắt nhìn ra biển, thấy có đốm bạc nổi lên trên bọt biển, tức là có cá đối đang say sưa ăn bọt biển, mình bủa lưới là trúng phốc” -  lão ngư Bùi Chinh chia sẻ.

Mỗi ngày săn cá đối, ít nhất lão Chinh cũng kiếm đủ cá ăn trong ngày. Có ngày “trúng mánh” kiếm được từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng. Tùy theo cá lớn hay nhỏ mà giá cũng khác nhau, cá lớn từ 0,5 - 0,7 kg/con, có giá 130.000 đến 150.000 đồng/kg, cá nhỏ bằng hai ngón tay, 70.000 đồng/kg.

Dọc bờ biển thôn Châu Me, hàng chục nhóm người khác cũng đang đảo mắt “soi” vào bọt nước biển ngã màu vàng đục ngầu tìm cá đối tạo nên không khí náo nhiệt cả một vùng bờ biển.

Cũng như lão ngư Bùi Chinh, ngư dân Bùi Tịnh và nhóm bạn chài cũng nô nức với mùa cá đối gần bờ. Đây trở thành nghề mưu sinh của nhiều người dân ở xã Bình Châu, Bình Phú. 

Cá đối tươi rói vừa được kéo lên bờ.

Theo ngư dân Bùi Tịnh, cá đối rất dạn nên dễ đánh bắt với người tinh mắt. Nghề săn cá đối đơn giản mà lại rất khó, người bắt phải tinh mắt. Thường thì mỗi nhóm chỉ cần hai người. Mọi người đứng ở bờ nhìn ra biển tìm cá, thấy cá ngoi lên trên bọt biển, dùng lưới rùng ném ra ngoài rồi bơi ra kéo lưới vây quanh.

Khi thả lưới xong dùng tay đập xuống nước để cá nghe tiếng động chạy mắc lưới. Cá đối ăn nổi theo bầy, một mẻ lưới kéo lên có khi được vài chục ký, nhưng có lúc chẳng có con nào mà chỉ là rong rêu, rác thải từ biển.

Hợp sức săn cá

Cá đối tập trung rầm rộ nhất vào những đợt thủy triều buổi sáng. Để có mẻ lưới cá đầy, nhiều ngư dân không chọn cách đánh bắt đơn lẻ mà huy động vài chục bạn chài hợp sức kéo cá đối, với tấm lưới dài đến 500 sải tay.

Mùa cá đối, đội lưới kéo gồm 20 người do lão ngư Trần Văn Tiến, ở thôn Ân Thành 2, xã Bình Phú làm chủ đánh thức biển săn cá lúc trời còn mờ sương. Trên chiếc thúng chai lắc lư có 2 người, lão và một bạn thuyền.

Ra đến vùng nước màu đục, cách bờ chừng 1.000m, lão cho chiếc thúng dừng lại, hai người gấp rút và nhịp nhàng thả tấm dưới dài 500 sải tay xuống nước. Lão và bạn thuyền chèo thúng một vòng quanh dùng tay chèo đập mạnh xuống mặt nước rồi chèo thúng vào bờ.

Ngồi nghỉ hút thuốc, 20 con người nhìn ra biển không chớp mắt, thấy không còn xuất hiện đốm bạc trên bọt biển, công việc kéo lưới bắt đầu. Cá đối giãy giụa mắc trong tấm lưới rùng dần dần được kéo lên khỏi mặt nước, vài con cái hố, cá liệt cũng mắc lưới.

8 giờ sáng, đội lưới kéo của lão ngư Trần Văn Tiến kéo xong phức lưới thứ nhất, trúng ngay gần 30kg cá đối. Mỗi ngày đội lưới kéo này kéo 5 đến 7 lần.

Hôm nhiều được hơn trăm ký cá, lão Tiến lấy ba phần, bạn thuyền chia đều bảy phần còn lại cũng được vài ba trăm nghìn. Nhưng có ngày chỉ có vài chục ký cá, mọi người vẫn vui vẻ chia cá về ăn.

Trời nhá nhem tối, mọi người vác lưới đi về. Rồi họ sẽ lại cùng biển đón ban mai!