Thực phẩm chỉnh sửa gen của Nhật Bản đến tay người tiêu dùng

Nhật Bản là một trong những nước tiêu thụ thực phẩm thủy sản lớn nhất thế giới. Người Nhật thích ăn cá và một nghiên cứu do Trường Cao đẳng Tim mạch Hoa Kỳ thực hiện cho thấy trung bình người Nhật ăn khoảng 3 ounce cá mỗi ngày. Ẩm thực địa phương của Nhật Bản rất giàu cá và hải sản, nguồn protein chính trong chế độ ăn ít chất béo và giàu dinh dưỡng của người dân Nhật Bản.

Hải sản
Các loài thủy hải sản được bày bán trên thị trường

Trong những năm gần đây, ngành nuôi trồng thủy sản của Nhật Bản phải đối mặt với một số thách thức bao gồm nuôi trồng quá đông đúc, thủy triều đỏ và dịch bệnh gây thiệt hại đáng kể. Giá giảm do sản xuất và nhập khẩu quá mức cũng ảnh hưởng đến tiêu thụ cá của Nhật Bản, khiến ngư dân và chính phủ phải tạo ra các sản phẩm thủy sản mới bằng cách sử dụng các công cụ khoa học tiên tiến như công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR. 

Vào tháng 10 và tháng 11 năm 2021, hai loài cá chỉnh sửa bộ gen đã được phép bán thương mại ở Nhật Bản. Nhằm mục đích khôi phục ngành nuôi trồng thủy sản của Nhật Bản, công ty khởi nghiệp Regional Fish Co., Ltd. có trụ sở tại Kyoto đã bắt đầu bán cá tráp biển đỏ “Madai” đã được chỉnh sửa gen và cá nóc hổ “22-seiki fugu”. Cả hai loài cá đều được chỉnh sửa bộ gen để phát triển lớn hơn so với các loài thông thường. Regional Fish ra mắt một trang web thương mại điện tử để tạo điều kiện thuận lợi cho việc bán cá tráp biển đỏ và cá nóc đã được chỉnh sửa gen. 

Cá tráp biển đỏ “Madai” 

Cá tráp đỏ là loài cá được đánh giá cao ở Nhật Bản. Nó được mệnh danh là “vua cá” ở Nhật Bản bởi vẻ ngoài sang trọng, màu sắc đẹp mắt và hương vị vượt trội. Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), giá trị sản xuất cá tráp biển đỏ chiếm 10% tổng giá trị nuôi trồng thủy sản ở Nhật Bản. Cá tráp biển đỏ được nuôi bằng phương pháp nuôi lồng và thường được nuôi quanh đảo Kyushu và biển nội địa Seto. 

Cá tráp biểnCá tráp biển

Regional Fish Co., Ltd., cùng với Đại học Kyoto và Đại học Kinki, Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi và Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản, đã phát triển cá tráp biển đỏ "Madai" được chỉnh sửa gen. Cá chỉnh sửa bộ gen được phát triển bằng công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR để loại bỏ một loại protein (myostatin) có tác dụng ngăn chặn sự phát triển của cơ bắp. Cá tráp biển đỏ thiếu gen myostatin có phần ăn được gấp 1,2-1,6 lần so với cá thông thường, hiệu quả sử dụng thức ăn được cải thiện khoảng 14%. Các chuyên gia khoa học đã xác nhận sự an toàn của cá, đây là loại thực phẩm động vật được chỉnh sửa gen đầu tiên trên thế giới được đưa ra thị trường thông qua các thủ tục cấp quốc gia. 

Vào tháng 10 năm 2021, Regional Fish bắt đầu nhận đặt chỗ trước 190 bữa ăn "Cá tráp biển đỏ có thể ăn được" sau khi cung cấp thông tin về công nghệ chỉnh sửa bộ gen và phương pháp sản xuất trong chiến dịch gây quỹ cộng đồng có tên "CAMPFIRE". 

Cá nóc hổ “22-seiki fugu” 

Cá nóc thuộc chi Fugu, thường được gọi là cá cầu hoặc cá nóc, được coi là thực phẩm xa xỉ ở Nhật Bản mặc dù một số loài cực kỳ độc hại. Regional Fish Co., Ltd., cùng với Đại học Kyoto và Đại học Kindai đã phát triển cá nóc hổ được chỉnh sửa bộ gen bằng công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR. 

Loài cá nóc phổ biến được gọi là “torafugu” đã được chỉnh sửa để tăng tốc độ tăng trưởng. Trong số 400 triệu gen của torafugu, các nhà khoa học đã loại bỏ 4 gen thụ thể leptin kiểm soát sự thèm ăn, thúc đẩy sự thèm ăn và tăng cân của chúng. Cá nóc chỉnh sửa gen phát triển nhanh hơn và nặng gấp 1,9 lần so với cá nóc thông thường trong cùng thời gian nuôi. Điều này sẽ cho phép sản xuất và vận chuyển trong thời gian ngắn hơn so với cá nóc hổ thông thường vốn cần hơn hai năm để phát triển. 

Cá nócCá nóc hổ

Sau đợt bán thử vào cuối tháng 11, torafugu có tên “22-seiki fugu” đã nhận được nhiều phản hồi tích cực. Một người đã nếm thử cho biết cá có “kết cấu đẹp mắt”. Sau khi bán thử nghiệm 290 gói torafugu đã được chỉnh sửa bộ gen, Regional Fish đã đưa ra tới 2.000 gói mỗi tháng để bán trực tuyến. 

Trong khi chỉnh sửa gen là một vấn đề gây tranh cãi ở một số quốc gia, Nhật Bản đã hoàn toàn áp dụng công nghệ này với các sản phẩm thực phẩm mới đang được bán tại thị trường Nhật Bản. Những phê duyệt này cũng sẽ mở đường cho việc chấp nhận các sản phẩm trong tương lai mà các nhà khoa học Nhật Bản hiện đang nghiên cứu, bao gồm các loài thủy sản và động thực vật khác.

Đăng ngày 25/04/2024
Hồng Huyền @hong-huyen
Kinh tế

TS Nguyễn Thanh Tùng làm Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II

Chiều 25/2, tại Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II, Thứ trưởng Phùng Tiến đã trao Quyết định điều động, bổ nhiệm TS Nguyễn Thanh Tùng giữ chức Viện trưởng Viện này.

Viện Nuôi trồng Thủy sản II
• 10:09 04/03/2022

6 năm “sóng gió” của cộng đồng thủy sản, chỉ vì một quy định

Mới đây, Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản (VASEP) đã có đơn thỉnh nguyện gửi Thủ tướng Chính phủ, cùng một số Bộ, ngành về kiến nghị việc sửa đổi quy định “kiểm dịch” đối với sản phẩm thuỷ sản dùng làm thực phẩm.

chế biến cá hồi
• 13:35 21/12/2021

Đề nghị đưa ngành chế biến thủy sản ra khỏi danh mục có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa có văn bản gửi Bộ trưởng Bộ TN&MT, góp ý và đề nghị sửa đổi một nội dung quan trọng trong Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2021 đang được Bộ TN&MT hoàn tất.

chế biến cá tra
• 12:52 22/10/2021

Bắt 2 tàu cá vi phạm quy định vùng khai thác

2 tàu cá đang khai thác thủy sản trái quy định vùng khai thác đã bị lực lượng Đồn Biên phòng Cửa khẩu Cảng Cửa Lò - Bến Thủy phát hiện bắt giữ.

tàu cá vi phạm
• 15:10 21/10/2021

Thủy sản Việt Nam giữ vững top 3 nguồn cung lớn nhất tại Singapore

Năm 2025 khép lại với tin vui từ đảo quốc sư tử khi kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt mức tăng trưởng hai con số, vượt mốc 125 triệu SGD. Kết quả này giúp Việt Nam bảo vệ thành công vị trí top 3 nhà cung cấp lớn nhất, khẳng định vị thế vững chắc trước sự trỗi dậy mạnh mẽ của các đối thủ sừng sỏ.

Tôm đông lạnh
• 11:23 23/01/2026

Giá cá tra lập đỉnh lịch sử

Giá cá tra nguyên liệu tại ĐBSCL vừa chạm mốc 35.000 đồng/kg, mức cao nhất trong lịch sử ngành hàng này. Con số kỷ lục không chỉ mang lại lợi nhuận hiếm thấy cho người nuôi mà còn phản ánh sự lệch pha cung cầu nghiêm trọng và những thách thức mới cho các doanh nghiệp xuất khẩu.

Cá tra
• 11:54 20/01/2026

Cuộc đổi ngôi ngoạn mục của các thị trường xuất khẩu thủy sản năm 2025

Khép lại năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đã ghi nhận con số ấn tượng 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với năm trước. Thành quả này có được nhờ cuộc bứt tốc mạnh mẽ trong quý IV và sự linh hoạt chiến lược của các doanh nghiệp đầu ngành trước những biến động khó lường của thị trường quốc tế.

Tôm thẻ
• 11:44 19/01/2026

Tầm nhìn thủy sản Việt Nam đến năm 2045

Để trở thành trụ cột kinh tế biển hiện đại vào năm 2045, ngành thủy sản Việt Nam buộc phải thay đổi mô hình tăng trưởng: giảm phụ thuộc vào sản lượng, tập trung vào công nghệ, giá trị gia tăng và trách nhiệm xã hội.

Tàu cá
• 11:19 13/01/2026

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 22:36 14/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 22:36 14/02/2026

6 ông lớn định hình cuộc đua tôm thẻ chân trắng toàn cầu

Ngành tôm thẻ chân trắng (TTCT) thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt với sự dẫn dắt của 6 quốc gia chủ lực gồm Ecuador, Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia và Thái Lan. Mỗi nước theo đuổi một chiến lược riêng: có quốc gia tập trung mở rộng sản lượng trong khi nhiều bên lựa chọn nâng cấp giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

tôm
• 22:36 14/02/2026

Đạt FTA với EU, tôm Ấn Độ gia tăng sức ép cạnh tranh lên tôm Việt Nam

Việc Ấn Độ hoàn tất đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Liên minh châu Âu (EU), cùng lúc được Mỹ điều chỉnh giảm thuế đối ứng,...Những lợi thế mới này giúp tôm Ấn Độ nhanh chóng mở rộng thị phần tại EU, đồng thời đặt ngành tôm Việt Nam trước áp lực cạnh tranh ngày càng rõ nét.

tôm
• 22:36 14/02/2026

Thảo dược tự nhiên trong nuôi trồng thủy sản bà con nên biết

Người nuôi ngày càng quan tâm đến giải pháp an toàn và bền vững, các loại thảo dược tự nhiên đang được ứng dụng nhiều hơn trong chăm sóc và phòng bệnh cho tôm. Không chỉ dễ tìm, những nguyên liệu này còn giúp cải thiện sức khỏe tôm và môi trường ao nuôi một cách tự nhiên.

thảo dược nuôi tôm
• 22:36 14/02/2026
Some text some message..