Trang trại cá thông minh trong tương lai, bạn đã biết chưa?

Trang trại cá thông minh hướng đến giải quyết mục tiêu như: quản lý chất lượng nước, tối ưu hóa việc cho ăn, giảm tỷ lệ mắc bệnh và thu hoạch nhằm “thay thế con người bằng máy móc” giải phóng hoàn toàn sức lao động và hiện thực hóa nuôi trồng thủy sản xanh và bền vững.

Công nghệ hiện đại đã dần thâm nhập vào các lĩnh vực khác nhau và khái niệm nuôi cá thông minh bắt đầu hình thành. Ảnh minh họa.

Cong Wang và cộng sự của mình từ Đại học Nông nghiệp Trung Quốc đã đánh giá việc ứng dụng thiết bị thông minh nghề cá, Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây, 5G, các thuật toán trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản. 

Những khía cạnh của trang trại thủy sản thông minh như: tự động cảnh báo và kiểm soát sớm chất lượng nước, cho ăn thông minh, theo dõi hành vi của cá, ước tính sinh khối, chẩn đoán bệnh cá và chẩn đoán lỗi thiết bị…

Các nhà khoa học dựa trên các yêu cầu kinh doanh khác nhau đề xuất thiết kế cấu trúc làm việc cho các bộ phận chức năng chính trong việc xây dựng trang trại cá thông minh.

Hệ thống của các trại cá thông minh

Các nhà nghiên cứu tin rằng trang trại cá thông minh là một phương thức sản xuất tự động với việc ứng dụng Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo (AI), 5G, điện toán đám mây và robot được sử dụng để đo lường và điều khiển từ xa hoàn tất các hoạt động và quản lý trang trại nuôi cá. 

Trang trại cá thông minh phụ thuộc vào công nghệ kỹ thuật số và thông minh để giải quyết các vấn đề về thiếu lao động trong nuôi trồng thủy sản, giảm thiểu tác động ô nhiễm nguồn nước...

Nuôi cá thông minh là sự chuyển đổi công nghiệp của phương thức sản xuất cá và là hướng phát triển nuôi trồng thủy sản trong tương lai. Các nhà nghiên cứu chia trang trại cá thông minh thành 4 loại theo các môi trường nuôi khác nhau: ao, nhà máy trên bờ, lồng hoặc trang trại biển.

Ao cá thông minh

Các trang trại nuôi cá kiểu ao thông minh thu thập thông tin thời gian thực về chất lượng nước bằng các cảm biến hoặc thiết bị bay không người lái để thu thập thông tin về các hoạt động của cá.

Quá trình tăng trưởng và cho ăn của cá được quan sát bởi bionic fish (cá được điều khiển bằng điện tử); trong khi chất lượng của nước được điều chỉnh bởi quá trình bón phân và xử lý hóa chất bằng thiết bị không người lái.

Mức độ oxy hòa tan trong nước được kiểm soát chính xác bằng hệ thống sục khí thông minh. Thiết bị cho cá ăn chính xác và tự động. Việc thu hoạch cá thông minh được thực hiện bằng máy kéo lưới tự động và bộ phân phối cá.

Trang trại cá kiểu nhà máy thông minh trên cạn

Các trang trại nuôi cá kiểu nhà máy thông minh chủ yếu thực hiện nuôi trồng thủy sản tuần hoàn nước (RAS) theo cách tự động. Các trại cá này tích hợp hệ thống lọc tinh, bộ lọc sinh học, máy cho ăn thông minh, thiết bị lọc và tận dụng nước.

Dựa trên nghiên cứu chuyên sâu về mối quan hệ giữa các yêu cầu cơ bản của sinh học và hoạt động của các thông số trong hệ thống nuôi trồng thủy sản tuần hoàn nước (RAS), đưa ra quyết định khoa học về mật độ nuôi tối ưu cũng như đảm bảo môi trường nước thích hợp. Và chiến lược quản lý nuôi trồng thủy sản hiệu quả được thực hiện bằng cách thu thập dữ liệu sản xuất và tích hợp công nghệ phân tích dữ liệu lớn.

Bằng cách tích hợp các công nghệ sản xuất và chọn lọc giống chất lượng cao, trại cá thiết lập một công nghệ hỗ trợ các phương pháp phù hợp cho nuôi trồng thủy sản tuần hoàn, thực hành toàn bộ quá trình giao phối cá bố mẹ, cho cá sinh sản, ấp trứng, nuôi cá bột, bán và đóng gói.

Trang trại nuôi cá lồng thông minh

Các trang trại nuôi cá lồng thông minh thu thập thông tin về chất lượng nước biển và dòng chảy đại dương bằng cách sử dụng các cảm biến, đồng thời nắm bắt thông tin về sự di chuyển và kiếm ăn của cá bằng thị giác máy và sóng siêu âm.

Lưới lồng được làm sạch tự động bằng robot làm sạch,  trong khi việc đánh bắt cá được thực hiện bằng hệ thống lưới tự động và máy bơm hút cá. Kiểm soát chất lượng nước khẩn cấp được thực hiện bằng hệ thống cung cấp ánh sáng và oxy. Thức ăn, năng lượng và các nguyên liệu sản xuất khác sẽ được vận chuyển từ nhà kho trên đất liền đến khu vực nuôi cá bằng tàu không người lái.

Trang trại biển thông minh

Các trại chăn nuôi biển thông minh thường sử dụng camera bề mặt độ nét cao và robot dưới nước để thu thập thông tin video từ trại nuôi trong thời gian thực, sau đó truyền video đến máy chủ dữ liệu trong trung tâm kiểm soát thông tin nhằm mục đích nhận dạng sinh học, phân tích hành vi và ước tính sinh khối.

Trang trại sử dụng phao giám sát chất lượng nước, trạm giám sát thời tiết, thuyền quản lý, radar và các thiết bị giám sát dưới nước di động khác để thực hiện giám sát trang trại biển.

Công nghệ thông tin tiên tiến trong nuôi cá thông minh

Hệ thống internet vạn vật trong nuôi trồng thủy sản truyền thống là sự tích hợp cao của công nghệ đám mây và công nghệ IoT. Nó áp dụng cấu trúc ba tầng: thiết bị, mạng và dịch vụ đám mây.

Tầng thiết bị

Lớp thiết bị bao gồm thiết bị cảm biến, thiết bị điều khiển và thiết bị đầu cuối thu thập dữ liệu. Nhóm thiết bị cảm biến có nhiệm vụ thu thập dữ liệu môi trường như oxy hòa tan, pH, nhiệt độ, độ mặn, nitơ amoniac, nitrit, mực nước, v.v.

Thiết bị điều khiển bao gồm máy sục khí, máy cho ăn, van bơm và các thiết bị nuôi trồng thủy sản khác. Cuối cùng, thiết bị đầu cuối thu thập dữ liệu có nhiệm vụ truyền dữ liệu cảm biến và nhận các lệnh điều khiển.

Tầng mạng

Lớp mạng thường sử dụng mạng không dây, chẳng hạn như Bluetooth, Wi-Fi, 3g / 4G, Lo-Ra, NB-IoT và các công nghệ truyền dẫn không dây khác, chịu trách nhiệm truyền dữ liệu giữa lớp thiết bị và lớp dịch vụ đám mây.

Tầng dịch vụ đám mây

Tầng dịch vụ đám mây bao gồm nền tảng đám mây và ứng dụng điện thoại thông minh, được sử dụng chủ yếu để lưu trữ và xử lý dữ liệu nuôi trồng thủy sản và cung cấp các dịch vụ thông tin khác nhau.

Dựa trên trình độ công nghệ thông tin tiên tiến, các nhà nghiên cứu chia trang trại cá thông minh thành 3 giai đoạn:

a) Ở trạng thái ban đầu: Hầu hết công việc trong các trại cá dựa vào các chuyên gia nuôi trồng thủy sản có kinh nghiệm để vận hành và điều khiển từ xa.

b) Ở trạng thái trung gian: mọi người không còn cần vận hành từ xa thiết bị trong phòng giám sát trong 24 giờ và hệ thống IoT có thể hoạt động tự động, nhưng vẫn cần sự tham gia của một số ít người trong việc thực hiện lệnh và ra quyết định.

c) Ở trạng thái tiên tiến: việc sản xuất của trang trại cá không cần sự tham gia của con người, tất cả các hoạt động được lên kế hoạch và quyết định độc lập bởi nền tảng quản lý đám mây, rô bốt và thiết bị thông minh hoạt động tự chủ hay nói cách khác, một trang trại cá hoàn toàn tự động.

Nguồn: Wang, C., Li, Z., Wang, T. et al. Intelligent fish farm—the future of aquaculture, Springer Link, Aquaculture International, 13/08/2021.

Đăng ngày 09/11/2021
Lệ Thủy
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Công nghệ Camera dưới nước

Trong nuôi tôm thâm canh, môi trường nước đục khiến người nuôi khó quan sát thực tế đáy ao. Suốt thời gian dài, các quyết định quản lý quan trọng đều phải dựa vào kinh nghiệm hoặc canh nhá thủ công, dẫn đến độ trễ lớn và thiếu tính chính xác.

Ao tôm
• 12:07 29/01/2026

Mắt tôm tít: Cảm hứng chế tạo camera phát hiện ung thư

Không chỉ sở hữu cú đấm trứ danh, loài tôm tít còn mang trên mình hệ thống thị giác phức tạp nhất hành tinh. Chính khả năng nhìn thấy những tín hiệu ánh sáng vô hình của chúng đã gợi mở cho các nhà khoa học chế tạo loại camera phẫu thuật siêu nhỏ, giúp phát hiện tế bào ung thư với độ chính xác cao.

Tôm tít
• 11:22 27/01/2026

Công nghệ giám sát chất lượng thủy sản bán lẻ

Năm 2026, các hệ thống bán lẻ hiện đại thực hiện vai trò giám sát kỹ thuật trực tiếp thông qua việc tích hợp dữ liệu thời gian thực. Sự kết hợp giữa IoT, Blockchain và công nghệ cảm biến đã thiết lập nên các hàng rào kiểm soát khắt khe nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định vị thế của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị thủy sản.

Thuỷ sản
• 10:52 26/01/2026

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Tại sao ao nuôi nên dùng đèn UV thay vì thuốc tím hoặc Chlorine?

Xử lý nước là bước bắt buộc trong nuôi tôm. Từ trước đến nay, Chlorine và thuốc tím (KMnO₄) là lựa chọn phổ biến vì giá rẻ và tác dụng nhanh. Tuy nhiên, khi mật độ nuôi ngày càng cao và yêu cầu an toàn sinh học khắt khe hơn, việc phụ thuộc vào hóa chất đang bộc lộ nhiều rủi ro.

ao nuôi
• 10:44 01/03/2026

Chính thức mở cổng đăng ký trước Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 kết nối toàn bộ ngành thủy sản

Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang đứng trước những cơ hội mới về thị trường, công nghệ và phát triển bền vững, nhu cầu tìm kiếm giải pháp toàn diện, từ con giống, dinh dưỡng, công nghệ nuôi, chế biến đến xuất khẩu,trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhằm tạo ra một nền tảng kết nối chiến lược cho cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và người nuôi, VietShrimp Asia 2026 lần đầu tiên tổ chức cùng Aquaculture Vietnam 2026 tạo nên kỳ triển lãm với quy mô mở rộng, toàn diện, quốc tế hơn bao giờ hết.

Vietshrimp
• 10:44 01/03/2026

Ngành nuôi tôm Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Trong nhiều năm, nuôi tôm được xem là một trong những ngành nông nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh và đóng góp lớn cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh khí hậu hiện nay đang đặt ngành này trước một thực tế khác: rủi ro không còn mang tính mùa vụ, mà đang chuyển thành rủi ro cấu trúc.

tôm
• 10:44 01/03/2026

Sai lầm thường gặp khi phơi đáy ao

Trong nuôi trồng thủy sản, công đoạn phơi đáy ao sau mỗi vụ nuôi được xem là bước làm mới môi trường, giúp loại bỏ mầm bệnh và tạo nền tảng cho vụ nuôi tiếp theo. Tuy nhiên, nhiều hộ nuôi vẫn mắc phải những sai lầm cơ bản, khiến hiệu quả xử lý giảm sút, thậm chí gây thiệt hại lớn.

đáy ao nuôi
• 10:44 01/03/2026

Vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp: Khác nhau ở đâu và vì sao không nên dùng lẫn?

Vôi là vật tư quen thuộc trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhưng việc nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp vẫn diễn ra phổ biến. Sử dụng sai loại không chỉ làm giảm hiệu quả cải tạo môi trường mà còn tiềm ẩn rủi ro cho cây trồng, vật nuôi.

vôi nuôi tôm
• 10:44 01/03/2026
Some text some message..