Cháy rừng có tác động đến hệ sinh thái cửa sông?

Các nhà nghiên cứu Úc đã tìm hiểu tác động của cháy rừng đối với các cửa sông ở bang lớn nhất của Úc, phát hiện ra rằng các đám cháy có thể làm tăng tải các chất ô nhiễm có nguồn gốc từ lửa và gây những ảnh hưởng sâu sắc đến môi trường.

Toàn cảnh của cháy rừng
Cháy rừng ở Úc còn được gọi là “Mùa hè đen 2019 – 2020”. Ảnh: numerama.com

Hậu quả cháy rừng gây ra 

Các cửa sông (nơi sông gặp biển) là một trong số những môi trường sống có giá trị nhất trên Trái Đất. Ngoài là những nơi sản xuất và đa dạng về mặt sinh học, chúng là nơi tập trung các cảng biển và sở hữu một phần dân số thế giới đáng kể. Các đám cháy lớn, chẳng hạn như sự việc cháy rừng ở Úc còn được gọi là “Mùa hè đen 2019 – 2020” - là mối đe dọa mới đối với các hệ sinh thái cửa sông và ven biển. 

Phát hiện của các nhà nghiên cứu đã thúc đẩy một lời kêu gọi về sự ưu tiên bảo vệ thảm thực vật ven sông trong các kế hoạch quản lý và đề phòng cháy rừng. Các kế hoạch này được đưa ra nhằm mục đích bảo vệ môi trường và điều tiết các nguồn tài nguyên, chẳng hạn như đất, nước và các sinh vật thủy sinh từ toàn bộ lưu vực (từ phụ lưu đến cửa sông). 

Sau đám cháy “Mùa hè đen”, nhóm nghiên cứu đã đo lường sự gia tăng nhanh chóng nồng độ chất dinh dưỡng, kim loại và carbon gây cháy (carbon hình thành do cháy) ở các khu vực gần bờ và phát hiện rằng điều này có thể ảnh hưởng đến hoạt động, sự sinh tồn và sinh sản của các loài vật sống ở cửa sông.

Thiệt hại từ cháy rừngThiệt hại nặng nề từ cháy rừng đã thiêu rụi hơn 80.000ha. Ảnh: The Guardian

Ở một số lưu vực, hơn 90% thảm thực vật đã bị đốt cháy, đám cháy lan đến mép nước, dẫn đến một lượng lớn ô nhiễm dưới dạng trầm tích, kim loại và chất dinh dưỡng xâm nhập vào nguồn nước. Theo nghiên cứu, vật liệu từ đám cháy “Mùa hè Đen” có chứa dấu vết của kim loại bao gồm đồng và kẽm và các chất dinh dưỡng như nitơ, phốt pho chìm xuống trầm tích cửa sông.   

Nếu lưu lượng nước chảy thấp các trầm tích này có thể tạo điều kiện cho vi tảo sinh sản theo cấp số nhân, dẫn đến tình trạng nở hoa các sinh vật phù du làm cạn kiệt nguồn cung cấp oxy và giết chết cá, gây ra hiệu ứng domino (là một phản ứng chuỗi xảy ra khi một thay đổi nhỏ tại điểm gốc của hệ có thể gây ra những thay đổi tương tự tại các điểm lân cận) lên toàn bộ hệ sinh thái. 

Tiến trình nghiên cứu 

Với những dự báo về khí hậu hiện tại cho thấy những đám cháy lớn như “Mùa hè đen” sẽ xảy ra thường xuyên hơn ở Úc và trên toàn thế giới, các chính phủ phải đưa các hệ sinh thái quan trọng ở cửa sông vào những kế hoạch phòng chống và quản lý hỏa hoạn của họ. 

Rạn san hôCác nhà khoa học nghiên cứu bảo tồn rạn san hô Great Barrier. Ảnh: nhandan.epicdn.me

Các nhà khoa học cho rằng nên duy trì các vùng đệm thảm thực vật tự nhiên để ngăn chặn đám cháy đến rìa cửa sông, qua đó họ cũng có sự đánh giá về độc tố sinh thái đối với tác động của cháy rừng ở các khu vực cửa sông. Bên cạnh đó, cơn mưa sau các đám cháy rừng tạo thành các dòng chảy cũng góp phần gây ảnh hưởng. 

Để điều tra các tác động tiềm tàng của cháy rừng đối, các nhà nghiên cứu đã quyết định tập trung vào vùng đáy cát mềm của các cửa sông vì môi trường sống này là nguồn cung cấp các nguyên tố quan trọng và đóng một vai trò không thể thiếu trong các chu trình sinh địa hóa toàn cầu, đồng thời hỗ trợ và duy trì đa dạng sinh học. 

Họ tiến hành phân tích các lớp trầm tích để kiểm tra sự thay đổi nồng độ dinh dưỡng, hàm lượng phù sa trầm tích, kim loại và các dạng carbon khác nhau, bao gồm carbon gây cháy (hình thành do hỏa hoạn) để liên kết đến sự thay đổi nồng độ carbon khi có đám cháy xảy ra. 

Các cửa sông được phân loại theo phần trăm thảm thực vật lưu vực bị cháy và khoảng cách từ nơi bị cháy đến khu vực đường thủy. Ở những cửa sông có tỷ lệ lưu vực bị cháy lớn và những nơi có đường tàu bè qua lại, nồng độ các dạng cacbon, chất dinh dưỡng, kim loại và hàm lượng phù sa có phần tăng lên đáng kể. Mặc dù không có thay đổi đáng kể nào được phát hiện ở các cửa sông chưa bị cháy hoặc những cửa sông giữ lại vùng đệm.

Đăng ngày 17/10/2022
Nhất Linh @nhat-linh
Khoa học

Áp dụng công nghệ mới để cải tiến chất lượng tôm giống

Để nâng cao năng suất và hiệu quả nuôi tôm, việc cải thiện chất lượng tôm giống đóng vai trò vô cùng quan trọng. Trong đó, áp dụng công nghệ mới vào sản xuất tôm giống là một trong những giải pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng tôm giống, giúp cho ngành nuôi tôm phát triển bền vững.

Tôm thẻ thương phẩm
• 10:15 20/05/2024

Tăng cường sức khỏe của cá tra thông qua β-glucan trong thức ăn

Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng việc sử dụng β-glucan trong thức ăn có thể tăng cường khả năng kháng bệnh ở các loài nuôi có tầm quan trọng về mặt thương mại, chẳng hạn như cá chép (Cyprinus carpio), cá hồi vân (Oncorhynchus mykiss), cá hồi Đại Tây Dương (Salmo salar), và cá tráp biển (Sparus aurata) và được sử dụng trong thức ăn thủy sản thương mại.

Cá tra
• 08:00 18/05/2024

Công nghệ nuôi tôm ít thay nước: Giải pháp cho nguồn nước ô nhiễm

Trong bối cảnh nguồn nước cấp bị ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng, các mô hình nuôi tôm ứng dụng công nghệ ít nước và tuần hoàn nước đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng con tôm.

Nuôi tôm công nghệ
• 08:00 17/05/2024

Cung cấp năng lượng cho hoạt động nuôi biển xa bờ: Hydro có thể là giải pháp bền vững?

Nuôi biển xa bờ được xác định bằng nhiều tiêu chí khác nhau như độ sâu nước, khoảng cách từ bờ, mức độ tiếp xúc với sóng và ranh giới quyền tài phán (Gentry et al., 2017b). Một định nghĩa chung được áp dụng rằng nuôi biển xa bờ diễn ra ở vùng biển khơi với sự tiếp xúc đáng kể với tác động của gió và sóng (Lader và cộng sự, 2007, Fredriksson và cộng sự, 2003), đòi hỏi thiết bị và tàu phục vụ có khả năng hoạt động trong điều kiện biển khắc nghiệt (Drumm, 2010, Tsukrov và cộng sự, 2000).

Nuôi thủy sản xa bờ
• 14:30 07/05/2024

Hiện trạng cơ sở chế biến tôm cả nước

Ngày 22/5/2024, tại thành phố Cần Thơ, Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch giới thiệu báo cáo điều tra hiện trạng chế biến 2 sản phẩm chủ lực quốc gia là tôm nước lợ và cá tra. Sau đây là hiện trạng cơ sở chế biến tôm nước lợ.

Chế biến tôm
• 17:59 25/05/2024

Điểm khó của nuôi biển

Nuôi biển hiện nay gặp nhiều rào cản cho sự phát triển, bao gồm các yếu tố nội tại mỗi cá nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã về sự dám làm, dám chinh phục mặt nước biển để nuôi trồng thủy sản đến các rào cản từ thiên nhiên khắc nghiệt, rào cản từ chính sách, pháp luật.

Nuôi biển
• 17:59 25/05/2024

Ưu và nhược điểm các loại nước nuôi tôm

Nuôi tôm là ngành nghề đã dần phổ biến cho người dân tại Việt Nam. Tuy nhiên, tại mỗi khu vực sẽ có chất lượng nước ao nuôi khác nhau. Mặc dù loại nước nào cũng có thể nuôi tôm nếu biết kiểm soát tốt các yếu tố môi trường, nhưng để làm rõ hơn về ưu và nhược điểm từng loại qua bài viết dưới đây cho mọi người cùng tham khảo!

Tôm thẻ chân trắng
• 17:59 25/05/2024

Xuất khẩu cá ngừ sang thị trường Nga

Sau một giai đoạn trì trệ do ảnh hưởng của cuộc xung đội Nga – Ukraine, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Nga đã phục hồi và có xu hướng ngày càng tăng. Kim ngạch xuất khẩu cá ngừ sang thị trường này đã tăng gấp đôi chỉ sau 3 năm.

Cá ngừ
• 17:59 25/05/2024

Tập hợp ngạnh các loài cá có độc bạn cần để ý

Trong tự nhiên, luôn tồn tại một số loài cá mà ngạnh của chúng chứa nọc độc, gây ra nỗi khiếp sợ cho con người. Sau đây, bài viết sẽ tập hợp ngạnh các loài cá có độc để các bạn để ý, có biện pháp an toàn khi sờ vào nhé!.

Cá có ngạnh độc
• 17:59 25/05/2024