Doanh nghiệp thủy sản “chết” vì đầu tư… “ngoài luồng”

Đó là câu hỏi được ông Huỳnh Minh Đoàn, Phó Ban chỉ đạo Tây Nam Bộ nêu ra tại cuộc họp giữa Ngân hàng Nhà nước và Ban chỉ đạo Tây Nam Bộ xung quanh vấn đề “tín dụng cho lĩnh vực thủy sản” được tổ chức tại thành phố Cần Thơ ngày 14-11.

Tin dụng cho thủy sản đi đâu?

Ông Trần Xuân Châu, Phó vụ trưởng Vụ tín dụng, Ngân hàng Nhà nước báo cáo tại cuộc họp nêu rõ: “Về cho vay nuôi cá tra và thủy sản tại ĐBSCL, tính đến ngày 30- 9, dư nợ đối với lĩnh vực này đạt 33.762 tỉ đồng, đạt tốc độ tăng trưởng 11,22% so với năm 2011. Nếu tính đến hiện nay, doanh số cho vay của các tổ chức tín dụng đã đạt trên 59.933 tỉ đồng”.

“Dự nợ tín dụng tiếp tục tăng trưởng mạnh đối với lĩnh vực thủy sản trong những tháng đầu năm nay, đặc biệt là doanh số cho vay của các tổ chức tín dụng rất lớn, điều này chứng tỏ dòng vốn đã dần được đưa vào sản xuất thực tế”, ông Châu cho biết.

Tuy nhiên, có một câu hỏi được đặt ra tăng trưởng tín dụng cho ngành thủy sản tăng cao nhưng tại sao vẫn than thiếu vốn, vậy nguồn vốn đó thực tế đã đi đâu?
Ông Huỳnh Minh Đoàn cho biết, việc đầu tư “ngoài luồng” của các doanh nghiệp thủy sản là nguyên nhân chính dẫn đến khan hiếm vốn, dù mục đích đi vay cho lĩnh vực này có tăng.

“Tôi thấy có một số doanh nghiệp hoạt động trên lĩnh vực thủy sản, khi họ đi vay là vay cho mục đích này (sản xuất, xuất khẩu - PV) nhưng mà làm lại cho mục đích khác, chẳng hạn, đầu tư bất động sản, chứng khoán…”, ông Đoàn cho biết.

“Đối với con cá tra, thực tế nó đã dư thừa, ế ẩm kể từ năm 2008 lận nhưng năm nào cũng nghe doanh nghiệp nói thiếu nguyên liệu phục vụ cho xuất khẩu, muốn đầu tư mở rộng vùng nuôi… Thế nhưng, thật ra họ viện lý do đó để vay tiền làm chuyện khác thôi”, ông Đoàn cho biết thêm.

Đứng trước thực trạng trên, nhiều đại biểu tham dự cuộc họp yêu cầu phải có một biện pháp căn cơ hơn để cứu ngành thủy sản vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay.

Đại diện lãnh đạo tỉnh An Giang đặt vấn đề: ““Bây giờ Chính phủ nói hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp nhưng có ai dám bảo đảm hỗ trợ vốn rồi doanh nghiệp sẽ được vực dậy không?”.

“Tôi đề nghị cần phải nhìn thẳng và nói thật vào vấn đề, cần phải giám định lại từng doanh nghiệp, cần thiết khoanh nợ cũ và cho họ tiếp tục vay. Tuy nhiên, họ phải sản xuất đúng ngành nghề, có sự giám sát chặt chẽ của ngân hàng, chứ không để cho địa phương giám sát nữa vì thực tế trước giờ địa phương không thể nào giám sát được doanh nghiệp”, ông Đoàn cho biết.

Năm tới thủy sản vẫn khó

Các đại biểu tham dự cuộc họp tháo gỡ khó khăn về vốn cho doanh nghiệp thủy sản - Ảnh: Ttrung Chánh

Dù đã có nhiều giải pháp được đề xuất tháo gỡ khó khăn cho ngành thủy sản nhưng dự báo của Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep), cho biết xuất khẩu thủy sản năm 2013 vẫn tiếp tục gặp nhiều khó khăn.

Cụ thể, báo cáo của Vasep tại cuộc họp cho thấy, năm 2013 Việt Nam phải nhập khẩu nguyên liệu thủy sản phục vụ cho sản xuất tăng 30% so với năm 2012 với kim ngạch đạt trung bình 65 -70 triệu đô la Mỹ/tháng.

“Xuất khẩu sang EU - một trong những thị trường nhập khẩu thủy sản lớn của Việt Nam, dự báo kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng âm và giảm khoảng 12- 15% so với năm 2012. Riêng đối với thị trường Nhật Bản, dự báo kim ngạch xuất khẩu thủy sản nói chung sẽ giảm 1,5 – 2% so với năm 2012 do gặp khó khăn trong vấn đề chất Ethoxyquin”, báo cáo nêu rõ.

Tuy nhiên, nhiều đại biểu tham dự cuộc họp, cho biết vấn đề khó khăn lớn nhất đối với ngành thủy sản trong năm tới vẫn chính là vốn sản xuất.

Trong khi ông Trần Thiện Hải, Chủ tịch Vasep than phiền không tiếp cận được vốn vay lãi suất thấp từ phía ngân hàng, thì ông Nguyễn Tiến Đông, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cho biết nguồn vốn của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phục vụ cho vay lĩnh vực nông, lâm, thủy sản sẽ không thiếu.

“Nếu doanh nghiệp tốt, có phương án kinh doanh khả quan, chúng tôi sẽ sẵn sàng xét duyệt cho vay hết. Hiện không chỉ doanh nghiệp cần vốn mà chính ngân hàng chúng tôi cũng rất cần người đến vay nhưng quan trọng phải đáp ứng được điều kiện”, ông Lê Đức Thọ, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Công Thương Việt Nam cho biết.

Theo đánh giá của nhiều đại biểu tại cuộc họp, bức tranh của ngành thủy sản Việt Nam trong năm 2013 sẽ rất ảm đảm nếu không có một giải pháp hữu hiệu trong vấn đề “khơi thông” vốn phục vụ cho thủy sản.