Ngành thủy sản phải làm gì để giảm phát thải nhà kính

Ngành thủy sản bao gồm các lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, khai thác thủy sản và chế biến-xuất khẩu thủy sản.

Tôm thẻ
Giảm phát thải nhà kính đặc biệt là nuôi trồng thủy sản

Hiện nay các hoạt động này đã góp phần vào nâng cao thu nhập của người dân và gia tăng GDP của cả nước. Tuy nhiên hoạt động này cũng góp phần dẫn đến phát thải nhà kính. Cùng hưởng ứng với các lĩnh vực khác trong vấn đề giảm phát thải nhà kính thì ngành thủy sản cũng hành động, đặc biệt là nuôi trồng thủy sản.

Khí thải nhà kính trong thủy sản

Trong lĩnh vực nông nghiệp có 3 loại khí thải nhà kính chủ yếu là khí các-bô-nic (CO2), khí mê-tan (CH4) và khí ô-xít-nitơ (N2O) và làm gia tăng tác động của biến đổi khí hậu. Trong nuôi trồng thủy sản có 2 nguồn gây ra phát thải nhà kính chính là: 

Phát thái từ thức ăn: Trong nuôi trồng thủy sản thức ăn dư thừa và các vi sinh vật có hại đóng vai trò chính gây nên khí thải nhà kính và dịch bệnh trên tôm nuôi. Lượng thức ăn công nghiệp được sử dụng cho nuôi trồng thủy sản (tôm, cá) ngày càng lớn kéo theo sự gia tăng chất thải ra môi trường nước.

Một số nguồn thải chính như nước thải từ nguồn thức ăn dư thừa (thức ăn trong nuôi tôm, cá chiếm hơn 50% tổng chi phí sản xuất, tuy nhiên chỉ có khoảng 25-30% chất dinh dưỡng của thức ăn được chuyển đổi thành các sản phẩm tô, cá, và khoảng 70-75% lượng dinh dưỡng còn lại sẽ được thải ra môi trường nuôi), phân và các chất bài tiết của tôm; bùn thải chứa các loại hóa chất, thuốc kháng sinh tích tụ và tồn lưu cho môi trường. 

Phát thải từ việc sử dụng nhiên liệu trong quá trình sản xuất: Sử dụng điện và dầu từ các thiết bị vận hành quá trình sản xuất (vận hành máy bơm, máy sục 

Chiến lược giảm phát thải khí nhà kính

Trong nhiều năm qua, trên thế giới và trong nước có nhiều công trình nghiên cứu cải tiến công nghệ trong nuôi trồng thủy sản và cũng tập trung nghiên cứu để giảm tối đa lượng phát thải khí nhà kính, chất thải hữu cơ trong môi trường ao nuôi. Việt Nam đã có những nỗ lực thực hiện Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, nghiên cứu và triển khai các hành động để phát thải nhà kính đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050”.

Đồng thời cũng tham gia cam kết giảm 30% lượng phát thải khí mê-tan (CH4) vào năm 2030 so với mức phát thải năm 2020. Việt Nam là nước đang phát triển đầu tiên tham gia Thỏa thuận này. 

Việc thực hiện giảm phát thải nhà kính cần có sự hỗ trợ kinh phí rất lớn từ chính phủ và sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế. Chi phí giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực nông nghiệp và chất thải xác định hiện tại được định lượng thông qua các phương pháp mô hình hóa dẫn đến “chi phí giảm thải” của các công nghệ khác nhau. Các chi phí này được ước tính là chi phí âm, thấp hoặc hợp lý đối với một số công nghệ và phương pháp, nhưng cao hơn đối với các công nghệ khác (MONRE, 2015).

Trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản được liệt vào nhóm các kỹ thuật nông nghiệp bổ sung có tiềm năng lớn nhưng chi phí cao hơn:

- Tăng cường sử dụng khí sinh học (A1).

- Tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp (A8).

- Sử dụng than sinh học (A4, A10).

- Cải thiện chất lượng và dịch vụ nuôi trồng thủy sản, như nguyên liệu đầu vào và thức ăn (A12).

- Cải tiến công nghệ nuôi trồng thủy sản và xử lý chất thải trong nuôi trồng thủy sản (A13).

- Cải tiến công nghệ chế biến thực phẩm và xử lý chất thải trong chế biến thủy sản (A15).

Giải pháp

Ứng dụng các thiết bị vận hành hệ thống ao nuôi giảm tiêu thụ năng lượng và đảm bảo nhu cầu oxy cho tôm bằng cách: i) thiết kế, lắp đặt và vận hành hệ thống quạt nước hợp lý ii) ứng dụng hộp giảm tốc và con lăn để giảm tiêu thụ điện năng, iii) sử dụng hệ thống năng lượng mặt trời trong sản xuất.

Điện năng lượng mặt trời

Ứng dụng các thiết bị vận hành hệ thống ao nuôi nhằm giảm tiêu thụ năng lượng

Một giải pháp tiềm năng nằm ở vi khuẩn tiêu thụ khí mê-tan được gọi là sinh vật dị dưỡng. Những vi khuẩn này có thể được phát triển trong một lò phản ứng sinh học được làm lạnh, chứa đầy nước, được cung cấp khí mê-tan, oxy và các chất dinh dưỡng như nitơ, phốt pho và các kim loại vi lượng. Sinh khối giàu protein có thể được sử dụng làm bột cá trong thức ăn nuôi trồng thủy sản, bù đắp nhu cầu bột cá làm từ cá nhỏ hoặc thức ăn từ thực vật cần đất, nước và phân bón.

Ngành công nghiệp chăn nuôi, đặc biệt trong nuôi trồng thủy sản cũng hướng đến sử dụng rong biển là một lựa chọn để giảm phát thải khí mê-tan.

Đồng thời, áp dụng kỹ thuật nuôi và tái sử dụng lại phú nhưỡng trong ao nuôi để hạn chế việc tạo khí phát thải nhà kính. Kết quả từ nghiên cứu góp phần hoàn thiện quy trình góp phần nuôi thủy sản bền vững.

Đăng ngày 03/11/2023
Hồng Huyền @hong-huyen
Môi trường

Điểm khó của nuôi biển

Nuôi biển hiện nay gặp nhiều rào cản cho sự phát triển, bao gồm các yếu tố nội tại mỗi cá nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã về sự dám làm, dám chinh phục mặt nước biển để nuôi trồng thủy sản đến các rào cản từ thiên nhiên khắc nghiệt, rào cản từ chính sách, pháp luật.

Nuôi biển
• 10:51 24/05/2024

Tín hiệu tích cực từ công tác bảo tồn rùa biển tại làng chài Nhơn Hải

Trong những năm gần đây, công tác bảo vệ các loài thủy sản quí hiếm đặc biệt là rùa biển đã được tuyên truyền sâu rộng trong cộng đồng ngư dân. Nhận thức của cộng đồng ven biển tỉnh Bình Định nói chung trong công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản, đặc biệt là bảo tồn rùa biển đã tăng lên rõ rệt.

Rùa biển
• 09:44 23/05/2024

Lợi ích của việc nạo vét kênh rạch

Nạo vét kênh rạch là giải pháp cần thiết để cải thiện tình trạng này, góp phần bảo vệ môi trường, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Nạo vét kênh rạch
• 11:10 22/05/2024

Bảo vệ, khai thác nguồn lợi thủy sản, thích ứng với biến đổi khí hậu và nước biển dâng

Ngày 9/5/2024, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang vừa ký Quyết định số 389/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch Bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Tàu
• 09:56 19/05/2024

Hiện trạng cơ sở chế biến tôm cả nước

Ngày 22/5/2024, tại thành phố Cần Thơ, Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch giới thiệu báo cáo điều tra hiện trạng chế biến 2 sản phẩm chủ lực quốc gia là tôm nước lợ và cá tra. Sau đây là hiện trạng cơ sở chế biến tôm nước lợ.

Chế biến tôm
• 17:52 25/05/2024

Điểm khó của nuôi biển

Nuôi biển hiện nay gặp nhiều rào cản cho sự phát triển, bao gồm các yếu tố nội tại mỗi cá nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã về sự dám làm, dám chinh phục mặt nước biển để nuôi trồng thủy sản đến các rào cản từ thiên nhiên khắc nghiệt, rào cản từ chính sách, pháp luật.

Nuôi biển
• 17:52 25/05/2024

Ưu và nhược điểm các loại nước nuôi tôm

Nuôi tôm là ngành nghề đã dần phổ biến cho người dân tại Việt Nam. Tuy nhiên, tại mỗi khu vực sẽ có chất lượng nước ao nuôi khác nhau. Mặc dù loại nước nào cũng có thể nuôi tôm nếu biết kiểm soát tốt các yếu tố môi trường, nhưng để làm rõ hơn về ưu và nhược điểm từng loại qua bài viết dưới đây cho mọi người cùng tham khảo!

Tôm thẻ chân trắng
• 17:52 25/05/2024

Xuất khẩu cá ngừ sang thị trường Nga

Sau một giai đoạn trì trệ do ảnh hưởng của cuộc xung đội Nga – Ukraine, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Nga đã phục hồi và có xu hướng ngày càng tăng. Kim ngạch xuất khẩu cá ngừ sang thị trường này đã tăng gấp đôi chỉ sau 3 năm.

Cá ngừ
• 17:52 25/05/2024

Tập hợp ngạnh các loài cá có độc bạn cần để ý

Trong tự nhiên, luôn tồn tại một số loài cá mà ngạnh của chúng chứa nọc độc, gây ra nỗi khiếp sợ cho con người. Sau đây, bài viết sẽ tập hợp ngạnh các loài cá có độc để các bạn để ý, có biện pháp an toàn khi sờ vào nhé!.

Cá có ngạnh độc
• 17:52 25/05/2024