Nhận thức về chính sách, hoạt động bảo tồn rừng ngập mặn

Nghiên cứu trước đây đã chứng minh rằng các hệ sinh thái rừng ngập mặn có thể mang lại nhiều lợi ích bao gồm phòng chống thiên tai, môi trường nuôi cá, hỗ trợ bảo tồn sinh thái và giảm thiểu biến đổi khí hậu.

rừng ngập mặn
Rừng ngập mặn ở Indonesia. Ảnh minh họa.

Trên toàn cầu, Indonesia là quốc gia có hệ thống rừng ngập mặn phong phú nhất chiếm 3.112.989 ha, khoảng 22,6% tổng sinh cảnh rừng ngập mặn toàn cầu. Tuy nhiên, có một mối quan ngại đồng thời liên quan đến nạn phá rừng gia tăng, với 60.906 ha rừng ngập mặn đã bị phá hủy ở Indonesia trong giai đoạn 2000–2012 vì các hoạt động khai thác dầu cọ, phát triển đô thị và nuôi trồng thủy sản. 

Việc bảo tồn rừng ngập mặn trở thành một nhiệm vụ cấp bách. Tuy nhiên, áp lực kinh tế ngày càng tăng từ nuôi trồng thủy sản và du lịch vẫn dẫn đến nạn phá rừng. Một trong những lí do là việc chuyển đổi các khu vực rừng ngập mặn sang sử dụng cho mục đích nuôi trồng thủy sản được coi là một hoạt động kinh tế có lợi. Đông Kalimantan là một trong những khu vực biên giới đang phải đối mặt với hoạt động cân bằng này nhằm bảo vệ hệ sinh thái trong khi duy trì nền kinh tế. 

Ở Indonesia, ngành nuôi trồng thủy sản được đánh giá cao, vào năm 2015, quốc gia này tuyên bố sứ mệnh trở thành nhà sản xuất các sản phẩm nuôi trồng thủy sản lớn nhất trên thế giới. Tuy nhiên, mục tiêu này có thể gây nên các áp lực sinh thái khác nhau chẳng hạn như những tác động tiêu cực đến môi trường được báo cáo trong một nghiên cứu điển hình ở Việt Nam gây ra các vấn đề ô nhiễm nước và bùng phát dịch bệnh. Vì vậy, một số chiến lược để kết hợp nuôi trồng thủy sản vào các nỗ lực bảo tồn rừng ngập mặn đã được đề xuất như một phương pháp tiếp cận mới. 

Mặc dù các quy định và hướng dẫn về thực hành nuôi trồng thủy sản bền vững đã được thiết lập nhưng việc thực hiện hiệu quả các quy định này vẫn gặp một số trở ngại nhất định do nhiều hạn chế về môi trường và xã hội. Để giải quyết những thách thức này, điều cần thiết là phải nâng cao nhận thức của cộng đồng địa phương về tình trạng rừng ngập mặn và các chính sách nuôi trồng thủy sản có liên quan.

Cuộc khảo sát được thực hiện ở tỉnh Đông Kalimantan (Indonesia) có diện tích rừng ngập mặn rộng lớn và là nơi có ngành nuôi trồng thủy sản đang phát triển, đặc biệt là các thành phố Balikpapan và Berau. Theo thống kê, các loài được nuôi phổ biến ở đây bao gồm cá măng sữa (Chanos chanos) có khả năng kháng bệnh khá tốt, dễ nuôi và tôm sú (Penaeus modon) được coi là quan trọng về mặt kinh tế vì có giá bán cao hơn. Nghiên cứu này tập trung vào việc điều tra, xác định nhận thức về lợi ích của rừng ngập mặn từ các nông dân nuôi trồng thủy sản ở một số tỉnh Indonesia để có thể xem xét phương pháp, chính sách hiệu quả đảm bảo nuôi trồng thủy sản bền vững cùng tồn tại với hệ sinh thái rừng ngập mặn. 

Kết quả cho thấy một sự khác biệt khác giữa hai địa điểm nghiên cứu là quy mô ao nuôi, với những người nông dân Balikpapan hoạt động ở quy mô tương đối nhỏ hơn, họ cũng đã có kế hoạch tích hợp các ao nuôi vào các loại hình hoạt động tiềm năng khác (ví dụ: du lịch). Các hoạt động phổ biến trong khu vực này bao gồm sử dụng ao cá làm địa điểm câu cá, nơi khách du lịch hoặc du khách có thể yêu cầu nấu chín cá đánh bắt được. Loại hình lồng ghép các hoạt động nuôi trồng thủy sản vào du lịch cũng giúp tăng cường các nỗ lực bảo tồn rừng ngập mặn. 

Ngược lại, ở Berau, hầu hết những người nuôi trồng thủy sản bỏ qua hoặc không nhận ra tiềm năng của việc lồng ghép ao cá và rừng ngập mặn vào các hoạt động du lịch. Điều này có thể là do quy mô của các hoạt động ở Berau khá khác so với Balikpapan; một số nông dân ở Berau có thể sở hữu và vận hành các khu vực ao cá, nơi có diện tích gần gấp 5 lần diện tích của nông dân ở Balikpapan. Khi được hỏi về tầm quan trọng của rừng ngập mặn, nông dân ở Berau thường đề cập tới khả năng ngăn ngừa thiên tai và xói mòn. Vì vậy, một số nông dân đã bắt đầu trồng hoặc giữ hệ sinh thái rừng ngập mặn còn lại trong ao cá xung quanh vì mối đe dọa từ xói mòn bờ biển, có thể phá hủy các ao nuôi.

Nhìn chung, chính phủ Indonesia vẫn cần hành động nhiều hơn nữa để phổ biến các hướng dẫn một cách hiệu quả như ban hành các chính sách liên quan đến nuôi trồng thủy sản, bao gồm quy hoạch, quản lý bất kỳ khu vực nào có thể được phân bổ cho ngành nuôi trồng thủy sản trong ranh giới tỉnh và các hướng dẫn để đảm bảo thực hành nuôi trồng thủy sản tốt thúc đẩy thông qua nhiều luật, sáng kiến giáo dục và chương trình chứng nhận. Bước tiếp theo là làm thế nào để kết hợp nhận thức và kiến thức này vào hành vi và thực hành thực tế của nông dân, điều này không chỉ giới hạn ở lợi ích của việc bảo tồn rừng ngập mặn mà còn nâng cao hơn nữa năng suất nuôi trồng thủy sản.

Thejakartapost
Đăng ngày 20/11/2021
Uyên Đào
Môi trường

Lâm Đồng: Hơn 10 tấn cá chết bất thường, thiệt hại 800 triệu

Theo ghi nhận của cơ quan chức năng, có hơn 10 tấn cá nuôi của một hộ dân tại phường 3 Bảo Lộc (Lâm Đồng) chết chưa rõ nguyên nhân, thiệt hại ước tính khoảng 800 triệu đồng.

Ao nuôi cá
• 09:49 14/10/2025

Thừa Thiên - Huế: Đầm phá ô nhiễm, dân kêu trời

Hàng ngàn hộ dân ở 33 xã, phường, thị trấn sống dựa vào đầm phá Tam Giang - Cầu Hai (tỉnh Thừa Thiên - Huế), đang khốn khổ vì nguồn nước ô nhiễm nghiêm trọng.

Ô nhiễm đầm phá ở Thừa Thiên - Huế
• 14:32 14/03/2023

Sản xuất xà phòng từ chất nhầy ốc sên

Một con ốc sên sẽ tạo ra khoảng 2g chất nhờn. Để sản xuất 15 thanh xà phòng trọng lượng 100g, anh Desrocher ở thị trấn Wahagnies, miền Bắc nước Pháp cần khoảng 40 con ốc sên. Ảnh: Reuters

Xà phòng từ ốc sên
• 10:17 09/02/2023

Yên Bái: Thả hơn 30 nghìn cá giống xuống hồ Thác Bà trong ngày ông Công, ông Táo

Ngày 14/1, huyện Yên Bình (Yên Bái) đã tổ chức thả cá bổ sung nguồn lợi thủy sản hồ Thác Bà năm 2023 gắn với phong tục thả cá chép ngày 23 tháng Chạp.

Thả cá
• 12:02 19/01/2023

Methylmercury tích lũy trong cá như thế nào?

Nhiều khuyến cáo y tế cho rằng nên hạn chế tiêu thụ một số loài cá vì chúng tích tụ hàm lượng thủy ngân cao. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở việc “cá có thủy ngân”, mà ở câu hỏi sâu hơn: thủy ngân độc trong cá hình thành như thế nào và bắt nguồn từ đâu?

thủy ngân trong cá
• 15:00 21/02/2026

Giải pháp giảm ô nhiễm từ ao nuôi cá tra thâm canh

Nuôi cá tra thâm canh đang mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều hộ dân. Tuy nhiên, đi kèm với hiệu quả kinh tế là nguy cơ ô nhiễm môi trường nước ao nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cá và môi trường xung quanh.

Cho cá ăn
• 11:57 30/01/2026

Đừng để trắng tay sau một cơn mưa đêm: Hiệu ứng domino dưới đáy ao

Cơn mưa đêm dồn dập không chỉ làm thay đổi thời tiết mà còn kích hoạt một chuỗi tử thần dưới đáy ao. Nếu không hành động quyết liệt trong vài giờ đầu, người nuôi tôm rất dễ rơi vào cảnh trắng tay do sự sụp đổ dây chuyền của hệ thống hóa lý và sinh học môi trường.

Mưa ao tôm
• 11:16 27/01/2026

Quy định mới về động vật, sản phẩm động vật thủy sản thuộc diện phải kiểm dịch, miễn kiểm dịch

Ngày 13/01/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 03/2026/TT-BNNMT quy định về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản, trong đó nêu rõ danh mục các đối tượng thuộc diện phải kiểm dịch và được miễn kiểm dịch.

Thủy sản
• 09:00 22/01/2026

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 08:35 24/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 08:35 24/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 08:35 24/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 08:35 24/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 08:35 24/02/2026
Some text some message..