Phát hiện loài cóc bí ngô cực độc phát sáng trong bóng tối

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra một loài cóc bí ngô mới có màu cam, có huỳnh quang phát sáng trong bóng tối và có kích thước nhỏ chỉ 1 cm ở rừng Atlantic của Brazil.

Một loài cóc bí ngô mới được phát hiện ở Brazil.
Một loài cóc bí ngô mới được phát hiện ở Brazil.

Loài lưỡng cư này mang tên Brachycephalus rotenbergae, thuộc họ hàng với ít nhất 36 loài cóc bí ngô, được đặt tên theo loại bí phổ biến trong lễ Halloween. Giống loài ếch tiết ra nọc độc, màu sắc rực rỡ của cóc bí ngô là tín hiệu báo cho những kẻ săn mồi rằng da của chúng mang một loại độc tố có thể gây chết người.

Loài cóc bí ngô mới này được mô tả gần đây trên tạp chí Plos One. Chúng được tìm thấy trong nỗ lực nghiên cứu sâu rộng trên khắp Brazil để tìm những con cóc bí ngô mới.

Các chuyên gia cho biết, việc xác định các sinh vật là rất quan trọng để bảo tồn đa dạng sinh học của nước này, đặc biệt là ở các khu vực có nhiều loài phong phú như rừng Atlantic, nơi đã mất 93% diện tích che phủ ban đầu do nạn phá rừng và phát triển nông nghiệp.


Một con cóc bí ngô nhỏ bò ngang qua cây nấm màu cam sáng, đây là đặc điểm chung của môi trường sống của chúng.

Brazil có số lượng loài lưỡng cư cao nhất trên thế giới, ít nhất là một nghìn loài. Nhưng động vật lưỡng cư trên toàn thế giới là một trong những nhóm động vật có xương sống dễ bị tổn thương nhất, đặc biệt khi biến đổi khí hậu.

Trưởng nhóm nghiên cứu, Giáo sư Ivan Sergio Nunes Silva, nhà khoa học thuộc Đại học bang São Paulo, cho biết: “Là một nhà khoa học, khoảnh khắc vui nhất là khi bạn nhìn thấy cái gì đó mới và bạn là người duy nhất biết. Nhưng thật không may, ngày nay, chúng ta đang mất đi các loài chưa được xác định nhanh hơn tốc độ những loài mới được mô tả".

Câu chuyện thú vị về loài cóc mới

Giáo sư Nunes và nhóm của ông đã tìm thấy loài cóc bí ngô B. rotenbergae qua 76 cuộc khảo sát thực địa từ năm 2018 đến năm 2019 ở dãy núi Mantiqueira cao 2.132 m so với mực nước biển. Họ dành hàng giờ lang thang trên các mỏm đá và những con suối chảy qua rừng.


Hình ảnh về loài cóc bí ngô mới được phát hiện. Ảnh: Plos One. 

Hầu hết các loài cóc bí ngô đều khá giống nhau. Chúng là những con ếch đặc biệt nhỏ bé, nằm trong số những loài nhỏ nhất trên thế giới với chiều dài chỉ hơn một cm và thường có làn da màu quýt, tươi sáng tiết ra một chất độc thần kinh cực mạnh.

Trở lại phòng thí nghiệm, nhóm nghiên cứu đã lấy mẫu DNA của 71 con cóc và so sánh chúng với các mẫu loài cóc bí ngô đã biết. Họ cũng phân tích các đặc điểm vật lý, cấu trúc xương, hành vi của chúng và ghi âm các cuộc gọi giao phối của chúng để xác định rằng đây là một loài mới.

Chẳng hạn, loài cóc bí ngô mới nhỏ hơn những loài cóc đã biết khác, với chiếc mõm nhỏ hơn. Các đặc điểm bất thường khác bao gồm các hoa văn màu đen, mờ trên da và sở thích sống ở độ cao hơn trong rừng Atlantic.

Ông Nunes cho biết, các loài sinh vật này không thể nghe thấy âm thanh tiếng gọi của chúng vì tai của chúng chưa phát triển.

“Giao tiếp của chúng về cơ bản là bằng hình ảnh, vì những con cóc này có thể giao tiếp bằng cách há miệng”, ông nói thêm.

Đặc biệt, có một điều bí ẩn là loài B. rotenbergae có các mảng xương trên hộp sọ và lưng phát tia huỳnh quang và có thể phát sáng qua da dưới ánh sáng tia cực tím, một bước sóng mà chúng có thể nhìn thấy, nhưng con người thì không. Ông Nunes cho biết thêm, chỉ có hai loài cóc bí ngô khác được biết là có khả năng phát sáng huỳnh quang. Ông không biết xương huỳnh quang dùng để làm gì, nhưng chúng có thể đóng vai trò trong giao tiếp.


Loài này có các mảng xương trên hộp sọ và lưng phát sáng màu xanh lục qua da dưới tia UV.  Ảnh: Plos One.

Còn rất nhiều việc phải làm

Giáo sư Michel Varajao Garey, thuộc Viện Khoa học tự nhiên và đời sống Mỹ Latinh (ILACVN) cho biết, phương pháp tiếp cận của Giáo sư Nunes và các đồng nghiệp là toàn diện.

Một phương pháp kỹ lưỡng như vậy có thể “tiết lộ sự đa dạng vẫn chưa được biết đến” và có thể phân loại lại một số loài đã bị gắn nhãn sai.

Các tác giả cho biết, trên thực tế, cho đến khi có nghiên cứu này, loài B. rotenbergae đã bị phân loại nhầm thành B. ephippium vì trông rất giống.

Hiện chưa rõ số lượng của loài mới, nhưng ông Nunes và các đồng nghiệp hy vọng sẽ tiến hành thêm nhiều cuộc khảo sát để tìm ra nơi nó sinh sống, cũng như tìm kiếm nhiều loài cóc bí ngô hơn.

Hầu hết các phần còn lại của rừng Atlantic được bảo vệ trong các khu bảo tồn thiên nhiên, nhưng các khu vực này vẫn bị đe dọa bởi nạn phá rừng, biến đổi khí hậu và sự thay đổi mục đích trong sử dụng đất. Mặc dù tỷ lệ phá rừng đang giảm ở Brazil, nhưng có hơn 28.000 mẫu đất rừng đã bị  phá trong năm 2018.

Giáo sư Nunes hy vọng khám phá này sẽ truyền cảm hứng cho chính phủ và các tổ chức chăm sóc tốt hơn các nguồn tài nguyên của mình, trong đó có việc theo dõi chặt chẽ các loài bị đe dọa.

Giáo sư Nunes nói: "Thiên nhiên chỉ ổn định nếu nó đủ phức hệ. Điều này cho thấy sự đa dạng sinh học là điều tối quan trọng đối với một quốc gia rộng lớn như Brazil".

Theo National Geographic, Newscientist

Báo Nhân Dân
Đăng ngày 05/05/2021
Hoa Lan
Sinh học

Nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường

Thủy sản được coi là nguồn thực phẩm quan trọng cho tương lai do sự gia tăng dân số toàn cầu và diện tích đất cho nông nghiệp ngày càng hạn chế.

nuôi cá bớp
• 10:24 10/02/2022

50 tấn cá chẽm chết cóng

Hàng trăm ngàn con cá chẽm nuôi tại một trại cá ở Hy Lạp chết vì lạnh, sau trận bão tuyết lớn làm tê liệt toàn quốc gia này trong tuần.

cá chết hàng loạt
• 19:47 28/01/2022

Chất diệt khuẩn an toàn thân thiện với môi trường đến 95%

Người ta nói nuôi thủy sản là nuôi nước. Môi trường nước có sạch thì thủy sản nuôi ở dưới mới sống tốt và lớn lên được. Vậy mới nói khâu diệt khuẩn khử trùng ao là rất quan trọng.

chất diệt khuẩn
• 10:01 10/11/2021

Giải cứu cá voi nặng 3 tấn mắc cạn ở Huế

Người dân ở cửa biển Tư Hiền, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế vừa giải cứu thành công một con cá voi nặng 3 tấn, dài hơn 5m mắc cạn do sóng biển đánh dạt bờ trong lúc triều cường dâng cao, biển động mạnh.

Cá voi mắc cạn
• 16:16 21/10/2021

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 00:06 12/02/2026

"Nuôi" cá, tôm trong lò phản ứng sinh học - cơ hội cho startup Việt

Không cần ao hồ, không cần đánh bắt, những miếng cá ngừ đỏ au hay con tôm tươi rói giờ đây có thể được "nuôi" ngay trong các lò phản ứng sinh học khổng lồ giữa lòng thành phố.

Lò phản ứng sinh học
• 14:08 22/01/2026

Phương pháp xử lý tảo bằng Enzyme sinh học

Sử dụng enzyme sinh học để kiểm soát tảo đang trở thành xu hướng tất yếu trong nuôi tôm an toàn sinh học, giúp hạn chế rủi ro sốc môi trường và bảo vệ sức khỏe đàn tôm. Phương pháp này được xem là lời giải thay thế cho các biện pháp cắt tảo hóa học vốn tiềm ẩn nhiều hệ lụy dài hạn.

Tảo ao tôm
• 12:20 12/01/2026

Quorum sensing là gì? Khi vi khuẩn phối hợp gây bệnh

Liệu vi khuẩn có khả năng “giao tiếp” và phối hợp hành động để hạ gục tôm chỉ sau một đêm? Hãy cùng khám phá cơ chế Quorum Sensing để giải hiện tượng này.

Tôm
• 11:18 16/12/2025

Tại sao ao nuôi nên dùng đèn UV thay vì thuốc tím hoặc Chlorine?

Xử lý nước là bước bắt buộc trong nuôi tôm. Từ trước đến nay, Chlorine và thuốc tím (KMnO₄) là lựa chọn phổ biến vì giá rẻ và tác dụng nhanh. Tuy nhiên, khi mật độ nuôi ngày càng cao và yêu cầu an toàn sinh học khắt khe hơn, việc phụ thuộc vào hóa chất đang bộc lộ nhiều rủi ro.

ao nuôi
• 01:18 26/02/2026

Chính thức mở cổng đăng ký trước Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 kết nối toàn bộ ngành thủy sản

Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang đứng trước những cơ hội mới về thị trường, công nghệ và phát triển bền vững, nhu cầu tìm kiếm giải pháp toàn diện, từ con giống, dinh dưỡng, công nghệ nuôi, chế biến đến xuất khẩu,trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhằm tạo ra một nền tảng kết nối chiến lược cho cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và người nuôi, VietShrimp Asia 2026 lần đầu tiên tổ chức cùng Aquaculture Vietnam 2026 tạo nên kỳ triển lãm với quy mô mở rộng, toàn diện, quốc tế hơn bao giờ hết.

Vietshrimp
• 01:18 26/02/2026

Ngành nuôi tôm Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Trong nhiều năm, nuôi tôm được xem là một trong những ngành nông nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh và đóng góp lớn cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh khí hậu hiện nay đang đặt ngành này trước một thực tế khác: rủi ro không còn mang tính mùa vụ, mà đang chuyển thành rủi ro cấu trúc.

tôm
• 01:18 26/02/2026

Sai lầm thường gặp khi phơi đáy ao

Trong nuôi trồng thủy sản, công đoạn phơi đáy ao sau mỗi vụ nuôi được xem là bước làm mới môi trường, giúp loại bỏ mầm bệnh và tạo nền tảng cho vụ nuôi tiếp theo. Tuy nhiên, nhiều hộ nuôi vẫn mắc phải những sai lầm cơ bản, khiến hiệu quả xử lý giảm sút, thậm chí gây thiệt hại lớn.

đáy ao nuôi
• 01:18 26/02/2026

Vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp: Khác nhau ở đâu và vì sao không nên dùng lẫn?

Vôi là vật tư quen thuộc trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhưng việc nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp vẫn diễn ra phổ biến. Sử dụng sai loại không chỉ làm giảm hiệu quả cải tạo môi trường mà còn tiềm ẩn rủi ro cho cây trồng, vật nuôi.

vôi nuôi tôm
• 01:18 26/02/2026
Some text some message..