Đam mê Betta: Ranh giới giữa yêu và giết!

Cá betta - điển hình của sự ngược đãi trong ngành công nghiệp thú cưng.

ngược đã cá betta
Những chú cá betta tuyệt đẹp vừa mang trên mình những giá trị kinh tế và bảo tồn, nhưng cũng phản ánh một ngành công nghiệp ngược đãi vật nuôi. Ảnh: Peta Asia

Với màu sắc sặc sở, vảy ánh kim và vây dài chảy quanh người như một chiếc áo choàng trong làn nước, cá betta là một trong những loài cá bắt mắt và được ưa chuộng nhất tại các cửa hàng, các chợ cá cảnh, hay sau những chiếc xe bán cá dạo quanh các ngã đường. Cá betta rất rẻ, với rất nhiều chủng loại, nên chúng là một lựa chọn tuyệt vời cho những ý tưởng trang trí hay “thi đấu”.

Nhưng trái ngược với nền công nghiệp thú cưng và tư duy cửa những người nuôi cá betta, một số người ủng hộ phúc lợi động vật lại lo ngại rằng: Với sự phổ biến và quan niệm sai lầm về chăm sóc sinh học có thể khiến chúng trở thành loài dễ bị tổn thương và ngược đãi nhất trong ngành công nghiệp này.

Có khó để nuôi một con cá betta?

Câu trả lời là: Không!

Không có vật nuôi nào là dễ dạng để chăm sóc, nhưng công bằng mà nói, cá betta dễ chăm sóc hơn nhiều loại cá khác. Thực tế, cá betta cần ít không gian sống hơn các loài cá khác và chúng lại có sức chịu đựng tốt.

Do đặc tính dễ chăm sóc, nên cá betta thường được nuôi nhốt trong các lọ thủy tinh chật hẹp.

Tuy nhiên, những “tin đồn” về sự dễ dàng chăm sóc của cá betta đã được “phóng đại”. Chúng sẽ không sống khỏe mạnh hay hạnh phúc trong cái gọi là” hệ sinh thái khép kín”, bị giam cầm trong một cái bình không có gì ngoài một vài viên đá hay ít sợi rong. Cá betta cần nguồn nước được lọc, ấm, môi trường nuôi phong phú với hệ thực vật và cảnh quan thủy sinh, cho ăn thường xuyên và định kỳ làm sạch bể. Hiệp hội PETA (People for the Ethical Treatment of Animal) khuyến khích tất cả những người sở hữu hoặc chăm sóc động vật luôn theo dõi điều kiện sống của chúng kể cả cá betta.

Cá betta có thật sự “không hạnh phúc”?

Năm 2017, các nghiên cứu tại Đại học Ghent ở Bỉ đã xác định một số vấn đề phổ biến cho phúc lợi của cá betta. Chúng có thể trở nên căng thẳng khi được “thi đấu” với một con cá đực khác, đặc biệt là khi chúng bị giam cầm và không thể trốn thoát. Bể quá nhỏ, môi trường nuôi nhốt kém phong phú và nhiễm mycobacterium cũng gây hại cho chất lượng cuộc sống của cá betta.


Cá có thể trải nghiệm cảm xúc như con người.

Trong lịch sử, giới khoa học đã nhiều lần tranh cãi về việc liệu cá có cảm thấy đau hay không? Và một nghiên cứu được tiến hành bởi các bác sĩ thú y đã đi đến cùng một kết luận rằng: Mô hình giải phẫu hệ thần kinh của cá phù hợp để nhận tín hiệu đau, chúng tạo ra các hoạt chất giảm đau hóa học tự nhiên giống như động vật có vú và chúng có ý thức tránh các kích thích gây đau. Cá cũng trải nghiệm những cảm xúc mà con người có thể xác định. Trong một bài báo năm 2016 được công bố trên tạp chí Animal Cognition, các nhà nghiên cứu lập luận rằng khả năng nhận thức của cá thường phù hợp hoặc vượt hơn cả các loài động vật có xương sống khác, đồng thời, họ cũng bác bỏ quan niệm: Cá chỉ có trí nhớ ba giây. Rõ ràng chúng ta biết rằng các loại cá nói chung, và cá betta nói riêng có nhận thức phát triển hơn chúng ta nghĩ và thậm chí chúng có thể trải nghiệm cảm xúc như con người, và hiển nhiên chúng hoàn toàn có thể biết rằng “chúng có thật sự hạnh phúc hay không?”.

Tình trạng ngược đãi cá betta

Lấy cá betta làm đơn cử hay đại diện cho những hành vi ngược đãi thú cưng, vì chúng rất phổ biến, dễ sỡ hữu và dễ chịu đựng.

Ngành công nghiệp cá betta đã phát triển rất mạnh, với những giá trị bảo tồn, và kinh tế rất lớn mà ngành công nghiệp này mang lại, thì mặt trái của nó chính là những hành vi ngược đãi động vật. Những người ủng hộ phúc lợi động vật luôn cho rằng, với nhu cầu tiêu thụ cao, cá betta giống luôn bị ép và kích thích sinh sản quá mức, dẫn đến chết, hoặc bệnh tật và bị vứt bỏ. Cá con sinh ra tiếp tục chịu những rào cản về chọn lọc di truyền, những cá thể được cho là “tốt” sẽ được giữ lại để nuôi lớn, còn các cá thể khác phải bị loại bỏ. Quá trình vận chuyển cá thương phẩm cũng không được quan tâm đúng mức, khi mà các hệ thống vận chuyển kinh doanh luôn tìm ẩn nhiều rủi ro khiến cá bị stress, sock và dễ mắc bệnh.

Ngoài nuôi cá làm cảnh, cá betta còn là đối tượng cho loại hình giải trí “chọi cá”. PETA cho rằng, đây là hành vi tàng bạo nhất, mang tính ngược đãi nặng nề, khiến cá bị hoảng sợ, đau đớn, và chết.

Cá betta còn được sử dụng làm một công cụ giải trí, bằng hình thức chọi cá và kết thúc mỗi cuộc vui, chúng luôn mang trên mình những chấn thương đau đớn.

Phần lớn, nhiều người nuôi cá betta không cung cấp cho chúng một môi trường sống lý tưởng như nhiều loại cá khác. Cá btetta thường được nuôi nhốt trong một chai thủy tinh nhỏ, hoặc trong một bể hẹp, ít thay nước, ít cho ăn và môi trường ít phong phú. Và PETA gọi chúng là những hành vi ngược đãi động vật.

Bạn có chắc chắn rằng sẽ không tạo ra căng thẳng cho chúng ?
Mặc dù vậy, nhiều người vẫn đánh giá cao việc nuôi cá cảnh như một sở thích thú vị, giúp giảm căng thẳng và mang lại hiệu quả kinh tế, cũng như tính bảo tồn. Tuy nhiên câu hỏi được đặt ra là, khi bạn có được con cá của riêng mình, bạn có thể chắc chắn rằng sẽ không tạo ra căng thẳng cho chúng hay không?
Đăng ngày 12/08/2020
Mạnh Kha @manh-kha
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Nuôi tôm ao đất truyền thống hay ao nổi lót bạt mật độ cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và dịch bệnh trên tôm ngày càng khó lường, người nuôi tôm Việt Nam đang đứng trước ngã rẽ quan trọng về việc lựa chọn mô hình canh tác.

Tôm thẻ
• 12:06 30/01/2026

Vì sao tôm cần ánh sáng nhưng lại sợ nắng gắt trong ao nuôi thâm canh?

Trong quản lý ao nuôi, ánh sáng là yếu tố kép tác động trực tiếp đến sự phát triển của tảo và chu kỳ sinh lý của tôm.

Tôm thẻ
• 11:46 29/01/2026

Hướng xử lý khi tôm chết rải rác cuối vụ

Ở giai đoạn tiền thu hoạch, nhiều ao nuôi không bùng bệnh nhưng vẫn xuất hiện hiện tượng tôm chết rải rác từng ngày. Đây thường không xuất phát từ mầm bệnh, mà là dấu hiệu cho thấy ao nuôi và đàn tôm đã bắt đầu đuối sức sau một thời gian dài chịu tải.

Tôm thẻ
• 12:16 28/01/2026

Biện pháp đảm bảo an toàn cho ao nuôi tôm trong dịp Tết Nguyên Đán

Dịp Tết Nguyên Đán luôn là thời điểm nhạy cảm và đầy thách thức đối với ngành nuôi trồng thủy sản. Đây là lúc các dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật, chuỗi cung ứng vật tư đều tạm ngưng hoạt động, trong khi nhân sự vận hành thường có tâm lý lơ là.

Thu tôm
• 11:09 27/01/2026

Những thông số bắt buộc phải biết trên nhãn mác thủy sản đóng gói

Trong chuỗi cung ứng thực phẩm hiện đại, nhãn mác trên bao bì thủy sản đã trở thành một hệ thống dữ liệu kỹ thuật phức tạp thay vì những dòng mô tả cơ bản.

Tôm thẻ
• 01:26 01/02/2026

Mẹo chọn hải sản tươi khi đi chợ: Nhìn đúng để mua không bị hớ

Việc lựa chọn hải sản tươi ngon là bước đầu tiên và quan trọng để có một bữa ăn hấp dẫn, giàu dinh dưỡng. Chỉ cần quan sát và kiểm tra vài chi tiết nhỏ, người mua hoàn toàn có thể phân biệt được đâu là hải sản tươi, đâu là hàng kém chất lượng. Dưới đây là những dấu hiệu cơ bản, dễ áp dụng khi chọn tôm, cua, và cá.

Tôm thẻ
• 01:26 01/02/2026

Nuôi ghép tôm và rong nho

Mô hình nuôi ghép tôm thẻ chân trắng và rong nho là phương thức canh tác kết hợp hai đối tượng nuôi trên cùng một diện tích mặt nước hoặc trong hệ thống tuần hoàn.

Tôm thẻ
• 01:26 01/02/2026

Kỹ thuật vận chuyển và thả tôm giống trong điều kiện rét đậm đầu năm 2026

Những đợt rét đậm đầu năm 2026 trực tiếp ảnh hưởng đến tỷ lệ sống của tôm giống trong khâu vận chuyển và thả nuôi. Để đảm bảo sức khỏe đàn tôm, người nuôi cần tuân thủ nghiêm ngặt các thông số về nhiệt độ, mật độ đóng gói và quy trình thuần hóa môi trường trước khi bắt đầu vụ nuôi.

Tôm thẻ giống
• 01:26 01/02/2026

Thủy sản Việt Nam giữ vững top 3 nguồn cung lớn nhất tại Singapore

Năm 2025 khép lại với tin vui từ đảo quốc sư tử khi kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt mức tăng trưởng hai con số, vượt mốc 125 triệu SGD. Kết quả này giúp Việt Nam bảo vệ thành công vị trí top 3 nhà cung cấp lớn nhất, khẳng định vị thế vững chắc trước sự trỗi dậy mạnh mẽ của các đối thủ sừng sỏ.

Tôm đông lạnh
• 01:26 01/02/2026
Some text some message..