Đối với cá, nên cho ăn như thế nào mới phù hợp?

Thức ăn dùng cho thủy sản được coi là một trong những yếu tố chủ chốt ảnh hưởng lớn tới năng suất nuôi, sản lượng, giá thành sản phẩm và hiệu quả kinh tế. Bên cạnh đó, việc tìm hiểu về sự phù hợp khi sử dụng thức ăn cho vật nuôi cũng quan trọng không kém.

Thức ăn cá
Lựa chọn phù hợp các loại thức ăn có thể ảnh hưởng đến năng suất nuôi của thủy sản

4 loại thức ăn được sử dụng phổ biến

- Thức ăn tự nhiên: Các loại thức ăn tự nhiên cho cá luôn có sẵn trong nguồn nước, là những cơ thể sinh vật sống và phát triển tự nhiên (hoặc được nuôi trong hệ thống nuôi dùng làm thức ăn cho động vật thủy sản (như các loài rong tảo và các sinh vật phù du động vật).

Chúng có vai trò rất quan trọng đối với rất nhiều loài cá, giáp xác và thân mềm, đặc biệt ở giai đoạn đầu đời do chúng có kích thước nhỏ phù hợp với kích cỡ miệng của ấu trùng và rất giàu dinh dưỡng. Loại thức ăn này được những ngư dân tận dụng triệt để nhằm có thể làm nguồn thức ăn cho thủy sản. Giảm một phần chi phí trong chăn nuôi.

- Thức ăn tươi sống: là nguồn thức ăn từ động vật tươi sống, có giá trị kinh tế thấp, mức sinh sản tăng nhanh như: cá rô phi, mè trắng, cá bạc đầu,…Có thể chăn nuôi xen kẽ để làm thức ăn cho những động vật có giá trị kinh tế cao như lươn, ba ba, cá lăng,… 

- Thức ăn công nghiệp (dạng khô hay dạng viên): trong thức ăn công nghiệp có bổ sung các vitamin, khoáng chất hỗ trợ cải thiện khả năng tiêu hóa, tăng cường hệ vi sinh đường ruột, khả năng miễn dịch tự nhiên, nâng cao tỷ lệ sống giúp vật nuôi được khỏe mạnh. Bên cạnh các khoáng chất dinh dưỡng thì trong thức ăn công nghiệp cũng được cho thêm chất dẫn dụ tạo mùi vị hấp dẫn để kích thích tôm, cá bắt mồi giúp giảm thức ăn thừa trong ao.

Thức ăn công nghiệpThức ăn công nghiệp có hai dạng, dạng khô hoặc dạng viên. Ảnh: Hoàng Vũ (NNVN)

- Cuối cùng là thức ăn tự chế, là thức ăn do người nuôi tự phối chế chủ yếu từ các nguồn nguyên liệu sẵn có ở địa phương với quy trình chế biến đơn giản, chi phí thấp và tận dụng được các phụ phẩm, nguyên liệu có sẵn. Hiện nay, người nuôi thường sử dụng rau xanh, cỏ, cá tạp, cám gạo…và phối trộn theo công thức. Sau đó thức ăn có thể được chủ thể là người nuôi nấu chín rồi cho cá ăn, hoặc được phun nước ẩm rồi đưa vào máy ép viên, phơi khô cho cá ăn dần. 

Tuy nhiên, thức ăn tự chế do không có chất kết dính, độ ẩm cao nên thường bị tan rã trong nước trước khi được tôm cá ăn, dễ gây ô nhiễm nước. 

Sử dụng thức ăn công nghiệp cho cá cần lưu ý những vấn đề gì? 

Tùy từng loại cá thì tập tính ăn sẽ khác nhau, nên cần lưu ý để cá bắt mồi tốt: 

- Đối với cá chép, rô phi, điêu hồng, cá chim, cá tra, cá chạch bùn,... : Ăn mạnh vào tầng mặt và tầng giữa, người nuôi nên chọn các loại thức ăn dạng viên nổi để giúp cá ăn tốt.

Cá điêu hồngNgười nuôi cá điêu hồng nên chọn các loại thức ăn dạng viên nổi để giúp cá ăn tốt. Ảnh: Tép Bạc

- Đối với lươn, cá trê, thát lát, tai tượng...: Ăn mạnh về thức ăn dạng chìm do tập tính của vật nuôi sống ở tầng đáy. 

Khi quan sát thấy cá bị stress, lúc đó độ tiêu hóa thức ăn của cá giảm rất nhiều. Do đó, đối với cá bị bệnh và yếu thì cần giảm lượng thức ăn từ 30 - 50% để tránh tình trạng dư thừa và cá không tiêu hóa được. Khi cá khỏe có thể cho ăn vượt định mức để giúp cá tăng trưởng nhanh. Ngoài ra, nếu môi trường bị ô nhiễm sẽ khiến nhiều vi khuẩn có hại phát triển, làm cá bệnh và stress, làm khả năng ăn của cá giảm theo.

Hoạt tính enzyme tiêu hóa của cá thay đổi rất nhiều khi nhiệt độ biến đổi. Khi nhiệt tăng, các enzyme tiêu hóa của cá có khuynh hướng tăng lên và hoạt tính cũng mạnh hơn. Do đó, khi nhiệt độ cao, người nuôi cần tăng lượng thức ăn lên vì cá sẽ bắt mồi tốt hơn, trao đổi chất mạnh hơn và tăng trưởng nhanh hơn so với lúc nhiệt đố xuống thấp. Còn khi nhiệt độ xuống thấp nên giảm lượng ăn xuống. 

Bên cạnh đó, pH trong nước vượt ngưỡng cho phép cũng tác động đến sức ăn của cá. Do đó, khi quan sát thấy pH có biến động mạnh người nuôi nên giảm lượng ăn cho cá. Nuôi trong ao nhỏ hoặc lớn cần phải rải cho ăn đều khắp ao để đảm bảo cá có thể ăn đủ và đều. Đối với các lồng nuôi, khi cho cá ăn cần chú ý dòng chảy để tránh tình trạng thức ăn trôi ra ngoài, cá không được ăn. 

Đăng ngày 26/07/2023
Nhất Linh @nhat-linh
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 14:30 16/02/2026

Nguyên nhân nước ao biến động mạnh sau khi thả giống

Một trong những thách thức lớn nhất trong nuôi tôm là hiện tượng nước ao biến động mạnh ngay sau khi thả giống. Đây là giai đoạn nhạy cảm, khi hệ đệm yếu, độ kiềm thấp và nguồn nước chưa xử lý triệt để dễ khiến môi trường mất ổn định, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm.

ao tôm
• 12:00 14/02/2026

Đầu tư công nghệ nuôi tôm: Bắt đầu từ đâu khi vốn còn hạn hẹp?

Trong bối cảnh chi phí đầu vào ngày càng tăng, dịch bệnh phức tạp và yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe, công nghệ được xem là chìa khóa để nâng cao hiệu quả nuôi tôm. Tuy nhiên, với nhiều hộ nuôi quy mô vừa và nhỏ, câu hỏi lớn nhất vẫn là: nên bắt đầu từ đâu khi nguồn vốn còn hạn chế?

Ao nuôi tôm
• 00:00 13/02/2026

Vì sao nhiều ao nuôi không thành công trong tháng đầu?

Không ít vụ nuôi tôm phải kết thúc sớm chỉ sau vài tuần vì tôm ăn kém, chết rải rác hoặc môi trường nước mất ổn định. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân không nằm ở con giống mà xuất phát từ khâu chuẩn bị ao và xây dựng nền môi trường ban đầu chưa đạt yêu cầu.

Ao nuôi tôm
• 12:53 12/02/2026

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 05:54 22/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 05:54 22/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 05:54 22/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 05:54 22/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 05:54 22/02/2026
Some text some message..