Hiện tượng cá ăn thịt đồng loại

Cá Mosquitofish và cá bảy màu, mặc dù được biết là loài ăn thịt đồng loại trong điều kiện nuôi nhốt, nhưng điều này rất khó có khả năng xảy ra trong môi trường tự nhiên và hiếm gặp ở những loài cá này do sự cạnh tranh mạnh mẽ về thức ăn.

Cá Mosquitofish
Cá Mosquitofish là một trong những loài ăn cá thịt đồng loại. Ảnh: Fishkeeping Forever

Diễn biến của cuộc khảo sát 

Từ kết quả khảo sát ban đầu của một nghiên cứu mới do các nhà nghiên cứu Hoa Kỳ và Anh dẫn đầu, có thể có ý nghĩa không chỉ đối với những người có đam mê về cá và các nhà khoa học (người sử dụng Mosquitofish – một loài cá ăn muỗi làm mô hình cho các nghiên cứu sinh thái và tiến hóa) mà còn có thể giúp giải thích nguyên nhân và tần suất ăn thịt đồng loại ở các loài động vật khác. Săn mồi và ăn thịt các cá thể khác cùng loài, là một hành vi đặc biệt được đề cập trong thần thoại và tiểu thuyết của con người. Nhưng nó phổ biến như thế nào trong tự nhiên và tại sao các sinh vật lại phải dùng đến những hành động cực đoan như vậy chỉ để kiếm một bữa ăn?  

Kết quả của cuộc khảo sát  

Hai nhà khoa học - Brian Langerhans và Rüdiger Riesch đã quyết định tìm ra câu trả lời cho câu hỏi trên bằng cách xem xét dữ liệu thu được từ hơn một thập kỉ qua với gần 12.000 con cá thuộc 17 loài trong thế giới hoang dã. Đây là những dữ liệu được tích lũy từ một số dự án khác nhau trong nhiều năm. Để xác định các cơ chế gây ra loại hiện tượng này trong tự nhiên, họ cần phải có kích cỡ mẫu lớn hơn nữa. Vì vậy, các nhà khoa học đã tích lũy dữ liệu cho nghiên cứu này trong khi thực hiện các dự án khác.  

Riesch bắt đầu dự án khi đang là nhà nghiên cứu sau tiến sĩ tại phòng thí nghiệm của Langerhans từ năm 2010 đến năm 2012, ông cho hay trong điều kiện nuôi nhốt, cá ăn muỗi và cá bảy màu sẽ thực hiện hành vi ăn thịt đồng loại đến mức phải nhanh chóng tách cá con khỏi những con cá lớn hơn. Nhưng khi xem xét đến chế độ ăn của cá trong tự nhiên, thì thực sự không tìm thấy nhiều bằng chứng về điều đó. Họ muốn tìm hiểu liệu và tại sao việc ăn thịt đồng loại lại xảy ra trong tự nhiên. Nhóm nghiên cứu đã kiểm tra chế độ ăn của 11.946 con cá trong tự nhiên, sử dụng phương pháp mổ xẻ hoặc chụp X-quang để xác định loại cá xuất hiện tình trạng ăn thịt này. Họ chỉ tìm thấy 35 trường hợp ăn thịt đồng loại, chỉ trong ba loài cá muỗi - tỷ lệ xảy ra ít hơn 0,30%. 

Tại sao việc ăn thịt đồng loại lại xảy ra trong tự nhiên? 

Ăn thịt đồng loại diễn ra thường xuyên nhất ở các quần thể có mức độ cạnh tranh thức ăn cao. Để kiểm tra thực nghiệm các nguyên nhân có thể gây ra hiện tượng ăn thịt đồng loại, nhóm nghiên cứu đã nghiên cứu thêm 720 con cá bằng cách tạo ra các thùng chứa ngoài trời (đường kính 6 feet – gần bằng 183 cm) để tái tạo môi trường tự nhiên của cá nhưng cho phép các nhà nghiên cứu kiểm soát các yếu tố như mật độ cá thể, nguy cơ bị săn và nguồn thức ăn sẵn có. Những con cá bên trong được quan sát trong một tuần để xác định điều gì có thể ảnh hưởng đến hành vi ăn thịt này; kết quả chỉ ra rằng yếu tố về mật độ và thức ăn có sẵn là những nguyên nhân chính có tác động lớn. Cạnh tranh nguồn dinh dưỡng dường như là yếu tố dự báo chính cho tình trạng ăn thịt đồng loại. Thêm vào đó, các nhà nghiên cứu cho rằng việc thiếu động vật ăn thịt có ảnh hưởng gián tiếp đến việc ăn thịt đồng loại. Việc giải phóng khỏi loài động vật săn đuổi chúng đã cho phép mật độ cá tăng vọt, làm giảm nguồn thức ăn. Chính yếu tố này có thể là nguyên nhân thúc đẩy đến nhiều trường hợp ăn thịt đồng loại xuất hiện trong môi trường tự nhiên. 

Cá Mosquitofish ăn thịt đồng loại
Mật độ và thức ăn có sẵn là yếu tố hàng đầu dẫn đến việc ăn thịt đồng loại. Ảnh: Keyword Basket

Nhóm nghiên cứu cũng có thể loại trừ một số nguyên nhân tiềm ẩn dẫn đến việc ăn thịt đồng loại. Việc ăn thịt đồng loại không xảy ra khi những con cá lớn hơn thường xuyên chạm trán với những con cá nhỏ hơn nhưng nó có vẻ liên quan nhiều đến nhu cầu năng lượng cần cho việc sinh tồn của chúng hơn so với kích thước cơ thể. Công việc này không chỉ có ý nghĩa đối với những người nuôi cá hoặc những người cố gắng giải cứu và tái tạo các loài có nguy cơ tuyệt chủng, mà còn cho các nhà nghiên cứu làm việc trong lĩnh vực sinh học tiến hóa và sử dụng loài cá ăn muỗi làm mô hình động vật. 

Kết quả   

Ăn thịt đồng loại ở những loài cá này là một vấn đề mà các nhà sinh vật học phải thường xuyên đối mặt trong điều kiện nuôi phòng thí nghiệm và trại giống, vì vậy nó được nhiều người cho là ít phổ biến trong tự nhiên. Nhưng các nhà khoa học đã cho thấy ở đây rằng nó thực sự không phải vậy. Những con cá này được sử dụng làm mô hình cho nghiên cứu về mặt tiến hóa trong tương lai.  

Đăng ngày 23/09/2022
Nhất Linh @nhat-linh

Sử dụng hỗn hợp prebiotic trong Thủy sản: Kháng bệnh và miễn dịch

Hỗn hợp prebiotic, sự kết hợp β-glucan và MOS đã được báo cáo rộng rãi trong nhiều nghiên cứu rằng nó có thể làm tăng khả năng kháng bệnh của nhiều loại động vật thủy sản.

Cá nuôi
• 10:56 14/06/2024

Sử dụng hỗn hợp prebiotic trong Thủy sản: Sức khỏe và Tăng trưởng

Việc áp dụng prebiotic làm phụ gia thức ăn là một trong những cách khắc phục tình trạng lạm dụng kháng sinh trong quản lý sức khỏe loài thủy sản (Kari và cộng sự, 2021; Song và cộng sự, 2014; Zulhisyam và cộng sự, 2020).

Cá nuôi
• 10:39 14/06/2024

Bước tiến mới trong việc chẩn đoán bệnh trên cá rô phi

Chẩn đoán bệnh cá rô phi đang trải qua một cuộc cách mạng, từ những phương pháp truyền thống đến các công nghệ mới nổi đầy hứa hẹn. Sau đây là một cái nhìn tổng quan về những gì đang diễn ra và những gì chúng ta có thể mong đợi trong tương lai.

Cá rô phi
• 09:00 04/06/2024

Loại bỏ EhPTP2 giúp giảm sự tồn tại và lây lan EHP

Gần đây một số nhà nghiên cứu cho rằng việc vô hiệu hóa protein EhPTP2 có thể làm giảm đáng kể sự lây truyền EHP ở tôm nuôi. Điều này rất có ý nghĩa cho các nghiên cứu tiếp theo nhằm xác định các gen quan trọng cho sự tồn tại và lây lan của EHP, làm mục tiêu tiềm năng cho các biện pháp phòng và điều trị bệnh trên tôm thẻ chân trắng.

Tôm thẻ chân trắng
• 10:46 31/05/2024

Những phát hiện gần đây về nhiễm EHP ở tôm

Đánh giá này trình bày chi tiết những phát hiện gần đây liên quan đến nhiễm EHP ở các trang trại nuôi tôm, bao gồm ảnh hưởng của nó đến hệ miễn dịch, tiêu hóa, trao đổi chất, sinh lý và tăng trưởng của tôm.

Tôm bệnh
• 17:58 15/06/2024

Sử dụng hỗn hợp prebiotic trong Thủy sản: Kháng bệnh và miễn dịch

Hỗn hợp prebiotic, sự kết hợp β-glucan và MOS đã được báo cáo rộng rãi trong nhiều nghiên cứu rằng nó có thể làm tăng khả năng kháng bệnh của nhiều loại động vật thủy sản.

Cá nuôi
• 17:58 15/06/2024

Sử dụng hỗn hợp prebiotic trong Thủy sản: Sức khỏe và Tăng trưởng

Việc áp dụng prebiotic làm phụ gia thức ăn là một trong những cách khắc phục tình trạng lạm dụng kháng sinh trong quản lý sức khỏe loài thủy sản (Kari và cộng sự, 2021; Song và cộng sự, 2014; Zulhisyam và cộng sự, 2020).

Cá nuôi
• 17:58 15/06/2024

Cơ hội xuất khẩu thủy sản năm 2024 - 2025

Ngành thủy sản Việt Nam là ngành mới nổi với số lượng rất lớn và đóng góp đáng kể cho nền kinh tế đất nước, đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu hàng năm. Năm 2022, khối lượng xuất khẩu thủy sản đạt 11 tỷ USD là cột mốc quan trọng; chúng tôi đặt mục tiêu 10 tỷ USD vào năm 2024 và 12 tỷ USD vào năm 2030. Để đạt được mục tiêu này, ngành thủy sản cần một chiến lược dài hạn toàn diện và sự hỗ trợ rộng rãi từ mọi phía để giúp họ đảm bảo những gì họ muốn đạt được trong giai đoạn giữa 2024 và 2025.

Cá
• 17:58 15/06/2024

Tập huấn kỹ thuật nuôi thương phẩm tôm thẻ chân trắng ứng dụng công nghệ Semi-Biofloc

Ngày 06.6, tại xã Cát Minh (huyện Phù Cát) và xã Mỹ Thành (huyện Phù Mỹ), Trung tâm Khuyến nông Bình Định phối hợp với Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp các huyện Phù Cát và Phù Mỹ tổ chức 02 lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật nuôi thương phẩm tôm thẻ chân trắng bán thâm canh – thâm canh hai giai đoạn ứng dụng công nghệ Semi-Biofloc cho 40 hộ nuôi tôm trên địa bàn các xã Cát Minh và Mỹ Thành.

Tập huấn
• 17:58 15/06/2024
Some text some message..