EHP ảnh hưởng thế nào đến tôm nuôi?

Hiện nay ngành nuôi tôm phải đối mặt với nhiều thách thức, chủ yếu liên quan đến sự bùng phát dịch bệnh, đặc biệt là các bệnh về gan, ruột gây thiệt hại nghiêm trọng cho người nuôi. Bệnh do vi bào tử trùng Enterocytozoon hepatopenaei gây ra. EHP là một bệnh quan trọng liên quan đến sự chậm phát triển ở tôm.

EHP
Bệnh vi bào tử trùng Enterocytozoon hepatopenaei. Ảnh: ResearchGate

EHP là ký sinh trùng có hai giai đoạn sống: Giai đoạn ngoại bào với giai đoạn bào tử (trưởng thành) ký sinh trong lòng ống tiêu hóa, và nhiều giai đoạn hình thành bào tử nội bào sống trong tế bào gan tụy tôm. 

Bào tử

Bào tử của Enterocytozoon hepatopenaei (EHP) ký sinh trong gan tụy của tôm thẻ chân trắng.

(a) Bào tử EHP được nhuộm bằng haematoxylin và eosin.

- (b) quét hình ảnh hiển vi điện tử của các bào tử EHP.

EHP được coi là một bệnh gây suy giảm miễn dịch, ảnh hưởng đến việc hấp thụ và tiêu hóa thức ăn mà không có những thay đổi về viêm nhiễm. Tuy nhiên, sự đồng nhiễm giữa EHP và vi khuẩn là nguyên nhân gây ra gây ra u hạt làm tăng tính nhạy cảm với bệnh hoại tử gan tụy cấp tính, bệnh này có tỷ lệ tử vong cao, rủi ro lớn cho người nuôi.

Tôm thẻ

Các quan sát tổng thể về tôm với các kiểu tăng trưởng khác nhau.

- (A) Tôm thẻ chân trắng tăng trưởng bình thường (mũi tên mở) và chậm phát triển (mũi tên đen đặc).

- (B) Ruột rỗng (mũi tên đen đặc) ngược với ruột chứa đầy chất tiêu hóa (mũi tên hở).

Về mặt mô bệnh học, một lượng lớn EHP đã được quan sát thấy trong các ống tiêu hóa của gan tụy. EHP bạch cầu ái toan cho thấy kích thước 1,4–1,7 μm trong nhuộm H & E và xuất hiện dưới dạng một cụm 5,0–10,0 micromet của EHP tổng hợp (Hình 3 A, B). Sự phân bố này rõ ràng hơn khi nhuộm Giemsa. EHP được phân bố nhiều bên trong các tế bào biểu mô của ống tiêu hóa, và cũng được phát hiện bên ngoài các tế bào, cho thấy ký sinh trùng đã thoát ra ngoài do hoại tử và vỡ ra (Hình 3 C, D). Hầu hết các cá thể bị rối loạn tăng trưởng đều có dịch tiết huyết thanh trong mô kẽ gan tụy, nhưng chỉ một số lượng nhỏ tế bào huyết cầu được tìm thấy ở gần ống tiêu hóa.

Gan tụy

Gan tụy của tôm thẻ chân trắng Thái Bình Dương bị nhiễm EHP.

- (A, B) Nhuộm hematoxylin và eosin cho thấy nhiều EHP tăng bạch cầu ái toan trong tế bào chất của tế bào biểu mô ở gan tụy (hình elip) và phù nề ở mô kẽ (dấu hoa thị).

- (C, D) Nhuộm Giemsa cho thấy nhiều EHP (màu tím) trong tế bào chất của tế bào biểu mô ở gan tụy (hình elip), cùng với EHP được giải phóng vào lòng ống tiêu hóa (mũi tên).

Ngày nay người ta đã công nhận rộng rãi rằng hệ vi sinh vật đường ruột đóng góp những vai trò quan trọng trong việc cải thiện sức khỏe và hệ thống miễn dịch của vật nuôi. Do đó, loạn khuẩn trong hệ vi sinh vật đường ruột thường gây ra bệnh cho vật chủ và ngược lại. 

Nghiên cứu của HuiyuShen, 2022 cho biết hệ thống vi sinh vật đường ruột của tôm thẻ chân trắng bị rối loạn, các hoạt động tiêu hóa và miễn dịch của tôm bị suy giảm khi tôm bị nhiễm Enterocytozoon hepatopenaei (EHP).

Các enzyme tiêu hóa như amylase, lipase và đặc biệt là enzyme pepsin bị suy giảm nghiêm trọng khi so sánh giữa tôm bị nhiễm EHP và tôm khỏe. Trong khi đó các hoạt động chống oxy hóa như Lysozyme và Superoxide tăng lên để đáp ứng với nhiễm trùng. 

Tôm bị nhiễm EHP, hệ thống miễn dịch suy giảm, làm thay đổi hệ vi sinh vật đường ruột, giảm tiết enzyme tiêu hóa khiến tôm không thể tiêu thụ được thức ăn và chuyển hóa lipid, carbohydrate là nguyên nhân khiến tôm còi, chậm tăng trưởng.

Kumar, 2022 tiến hành thí nghiệm để kiểm tra tốc độ tăng trưởng trong vòng 90 ngày cho thấy giai đoạn đầu từ khi bắt đầu thả nuôi đến 15 ngày đầu, tốc độ tăng trưởng giữa hai nghiệm thức là như nhau, tuy nhiên từ ngày 15 trở đi nghiệm thức tôm bị nhiễm EHP bị suy giảm nghiêm trọng và hầu như dao động từ 1gr đến 1,5gr trong vòng 90 ngày nuôi. Trong khi đó nghiệm thức tôm không bị nhiễm, tôm tăng trưởng bình thường và đạt tầm 3gr/con. 

Mặc dù tôm nhiễm EHP không gây chết hàng loạt nhưng làm chậm đáng kể sự tăng trưởng, tăng chi phí sản xuất và dẫn đến thiệt hại kinh tế nghiêm trọng cho các trang trại nuôi tôm.

Đăng ngày 13/09/2022
NH
Dịch bệnh

Ghẹ vuông chắc thịt không thua ghẹ biển!

Nếu có dịp về Năm Căn, Ngọc Hiển, Ðầm Dơi, ngoài tôm, cua, cá, sò…. thì đừng quên thưởng thức đặc sản ghẹ vuông. Ghẹ vuông chắc thịt, ngon nên được nhiều người dân địa phương, du khách cũng như thị trường tiêu thụ ưa chuộng.

Ghẹ vuông
• 11:58 07/06/2021

Ảnh đẹp thủy sản: Món ăn mang đậm nét đồng quê Việt

Ảnh đẹp thủy sản hôm nay lại mang chúng ta đến gần hơn với những món ăn gắn liền của tuổi thơ qua các nhìn ảnh vô cùng đẹp đẽ, những món ăn mà đã gắn liền với biết bao thế hệ.

Cua đồng.
• 19:49 28/05/2021

Ảnh đẹp: Loài hoa của miền sông nước

Miền Tây không chỉ có sông nước mênh mông mà cảnh sắc lại hữu tình. Kết hợp từ những loài hoa tím hồng rực rỡ hòa quyện tạo nên màu sắc của đồng bằng. Đi đâu chúng ta cũng có thể bắt gặp dễ dàng các loài hoa ấy.

Hoa sen.
• 12:13 24/05/2021

Nhật ký về quê

Quê hương là chùm khế ngọt, dù bạn có đi xa bao lâu thì quê hương cũng luôn mở vòng tay chào đón bạn quay trở về, nếu có một ngày bản thân cảm thấy mệt mỏi ở chốn sài gòn nhộn nhịp thì hãy tạm gác mọi chuyện về quê một chuyến nhé!

Tôm càng xanh.
• 13:44 20/05/2021

Cách xử lý khi tôm bị đóng rong và bám bẩn đuôi trong ao nuôi cũ

Trong những cái ao đã nuôi qua nhiều năm, lớp bùn thải tích tụ dưới đáy chính là nguyên nhân chính khiến tôm dễ bị đóng rong hoặc bám bẩn ở phần đuôi.

Tôm
• 13:36 15/01/2026

Biện pháp phòng và trị một số bệnh thường gặp trên cá rô phi

Cá rô phi là đối tượng nuôi chủ lực mang lại thu nhập ổn định cho nông dân. Tuy nhiên, việc nuôi thâm canh mật độ cao và ô nhiễm nguồn nước đang khiến dịch bệnh bùng phát mạnh. Nắm vững kiến thức về các bệnh thường gặp là yêu cầu bắt buộc đối với người nuôi chuyên nghiệp.

Cá rô phi
• 09:00 14/01/2026

Người nuôi cần làm gì để kiểm soát bệnh EHP hiệu quả?

Bệnh vi bào tử trùng (EHP) không phải là dịch bệnh gây chết hàng loạt như đốm trắng, nhưng nó là một "kẻ cắp thầm lặng" đang gây thiệt hại kinh tế nặng nề cho người nuôi tôm. Nó không giết tôm, nhưng nó "đánh cắp" sự tăng trưởng, khiến tôm còi cọc và làm giảm giá trị thương phẩm.

Tôm bệnh
• 09:00 26/12/2025

Listeria: Mối nguy sinh học không thể xem nhẹ trong xuất khẩu thủy sản

Trong chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu, Listeria monocytogenes nổi lên như một trong những mầm bệnh nguy hiểm và khó kiểm soát nhất. Với khả năng tồn tại trong môi trường lạnh và gây ra bệnh Listeriosis nghiêm trọng, nó đã trở thành một rào cản kỹ thuật mà mọi doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản đều phải đối mặt.

Cá hồi
• 13:13 17/12/2025

Hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau trong ao nuôi thâm canh

Trong các mô hình nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh, hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau (Cannibalism) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con và phát tán dịch bệnh trên diện rộng.

Ao nuôi tôm
• 14:46 22/01/2026

Đặc sản khô lên ngôi những ngày cận tết

Không khí Tết đang len lỏi vào từng nếp nhà, cũng là lúc các làng nghề biển truyền thống bước vào mùa vụ sôi động nhất trong năm. Từ cực Nam Tổ quốc đến dải đất miền Trung, những đặc sản trứ danh đang được người tiêu dùng săn đón để làm quà biếu và thưởng thức trong dịp sum vầy.

Phơi khô
• 14:46 22/01/2026

Sau kỷ lục lịch sử, thủy sản Việt Nam đối mặt năm 2026 đầy sóng gió

Sau khi xác lập kỷ lục 11,3 tỷ USD vào năm 2025, ngành thủy sản Việt Nam bước vào năm 2026 với tâm thế thận trọng. Trước những rào cản thương mại ngày càng dày đặc từ các thị trường lớn, chiến lược của toàn ngành đang chuyển dịch mạnh mẽ từ mở rộng quy mô sang củng cố sự ổn định và gia tăng giá trị chiều sâu.

Thủy sản
• 14:46 22/01/2026

Nuôi tôm khỏe mạnh chỉ từ loại lá quen thuộc trong vườn nhà

Không chỉ là loại cây ăn quả quen thuộc, lá ổi từ lâu đã được biết đến như một vị thuốc dân gian trị bệnh đường ruột.

Lá ổi
• 14:46 22/01/2026

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật để nuôi tôm nước lợ đạt hiệu quả cao, bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh trên thủy sản ngày càng diễn biến phức tạp, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nuôi tôm nước lợ được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, giảm rủi ro và hướng đến phát triển bền vững.

Nuôi tôm thẻ
• 14:46 22/01/2026
Some text some message..