Xã An Ninh Đông, huyện Tuy An: Dân lấn, phá rừng phòng hộ làm hồ nuôi tôm

Trên tuyến đường ven biển, đoạn qua hai thôn Phú Sơn và Phú Lương, xã An Ninh Đông, có hàng chục đường nhánh băng qua rừng phi lao ven biển xuống bờ sông đối diện cửa biển Tân Quy. Trong số 54 hồ nuôi tôm ở khu vực này, có 48 hồ sử dụng đất sai mục đích hoặc trái phép (mỗi hồ có diện tích trên dưới 5.000m2) đang chờ đoàn thanh tra liên ngành của tỉnh xử lý. Hiện trường vẫn còn dấu vết đất rừng phòng hộ bị lấn chiếm làm hồ nuôi tôm gây sạt lở bờ. Bên trong rừng, nhiều cây phi lao từ 20 đến 30 năm tuổi vừa bị người dân cưa ngang gốc để làm cọc đóng xung quanh bờ bao các hồ nuôi tôm cao triều. Việc này diễn ra giữa ban ngày nhưng không thấy cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý. Ông Nguyễn Trung Chánh, Chủ tịch UBND xã An Ninh Đông, cho biết: “Một số diện tích rừng phi lao phòng hộ đã được giao cho người dân quản lý, bảo vệ nên người dân được quyền tỉa cành, nhánh, nhưng nếu họ chặt tận gốc là vi phạm. Trước đây, địa phương thường xuyên kiểm tra phát hiện, xử lý một số trường hợp. Tuy nhiên, do kinh phí tổ chức tuần tra còn hạn chế nên việc bảo vệ rừng gặp không ít khó khăn”.

Trước đây, nhiều hồ nuôi tôm của một số cán bộ huyện, xã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở khu vực trên. Sau đó, những hồ này được bán lại cho người dân nên việc khôi phục hiện trạng ban đầu là hết sức khó khăn. Ông Nguyễn Văn Bửu, một người nuôi tôm tại đây, phân trần: “Đây là hồ của mấy “ông huyện” bán lại cho tôi. Trong khu này, trước đây còn có hồ của các ông V, B, K…; mỗi hồ được người dân mua lại với giá rất cao”.

Theo ông Nguyễn Trung Chánh, trong khu vực trên có hồ tôm của ông Lê Văn Thâu là trái phép. Còn hồ ông Nguyễn Văn Bửu có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng vi phạm là lấn thêm đất rừng phòng hộ. Đến nay, trong tổng số các hộ vi phạm chỉ có khoảng 10 trường hợp khắc phục hoàn toàn, số còn lại chỉ khắc phục từ 50% đến 70% hoặc không đủ điều kiện khắc phục vì không có cát để lấp. “Mỗi hồ nuôi tôm rộng ít nhất 4.000m2, sâu hơn 1m. Vì vậy, muốn trả lại nguyên trạng, mỗi hồ cần ít nhất 4.000m3 cát, chi phí rất tốn kém. Dù khu vực rừng phòng hộ có cát, nhưng không thể lấy để san lấp”, ông Chánh nói.

Tình trạng lấn chiếm đất rừng phòng hộ ven biển làm hồ nuôi tôm diễn ra ở nhiều địa phương trong tỉnh từ nhiều năm trước, nhiều nhất là từ năm 2011 đến năm 2012 ở huyện Tuy An. UBND tỉnh phải chỉ đạo chính quyền địa phương kiểm tra, xử lý 48 trường hợp với diện tích hơn 41.000m2. Huyện ủy Tuy An cũng đã kỷ luật tập thể chi ủy thôn Phú Sơn và Phú Lương, xã An Ninh Đông và 6 cán bộ xã, huyện. Những trường hợp vi phạm đều bị xử lý hành chính, buộc phải khôi phục diện tích rừng như nguyên trạng ban đầu, nhưng đến nay phần lớn chưa được khôi phục.

Xã An Ninh Đông có hơn 303ha rừng phòng hộ ven biển, chủ yếu trồng phi lao. Trong đó, chính quyền và các ngành chức năng đã giao hơn 72ha cho 130 hộ dân, diện tích còn lại do UBND xã quản lý. Việc chặt phá rừng phòng hộ sử dụng vào nhiều mục đích khác nhau đã xảy ra nhiều năm qua. Do xử lý chưa kiên quyết, dứt điểm nên những người nuôi tôm vẫn tiếp tục lấn chiếm, phá rừng.